Κυριακή, 10 Ιουνίου 2018

Ζαν Πολ Σαρτρ : Τι Εκανες Πατέρα στον Πόλεμο

Ο Γάλλος θεατρικός συγγραφέας Ζαν Πολ Σαρτρ ήταν ένας από τους διασημότερους αριστερούς διανοούμενους του 20ου Αιώνα, και είχε την φήμη του μεγάλου αγωνιστή εναντίον της Ναζιστικής Γερμανίας. Στην Ελλάδα έγινε Θεός μετά την πολιτισμική επανάσταση του 1981, και εξακολουθεί να είναι. Ίσως βέβαια ο Σαρτρ να μην είναι πλέον αρκετά τριτοκοσμικός για τα γούστα μας, γιατί όπως όλοι ξέρουμε τρώγοντας έρχεται η όρεξη.

Σαρτρ



Οπως όμως θα διαβάσετε στο New York Review of Books, τα έργα του Σαρτρ στην υπό Γερμανική κατοχή Γαλλία πάντα εξασφάλιζαν την έγκριση της Ναζιστικής λογοκρισίας και της φιλο-Ναζιστικής Κυβέρνησης του Βισύ, και οι Ναζί αξιωματικοί συνήθιζαν να δίνουν το παρόν στις πρεμιέρες των θεατρικών του παραστάσεων. Βλέπε New York Review of Books “Who Did Not Collaborate?”, 2011.

Φαντάζομαι ότι αυτό θα συνέβαινε πολύ περισσότερο την περίοδο 1939-1941, οπότε και υπήρχε η συμμαχία Χίτλερ-Στάλιν, και ενδεχομένως λιγότερο μετά το 1941 και την εισβολή των Γερμανών στην Ρωσία.

Εγώ να πω ότι αυτό που έχει σημασία είναι ότι ο Γάλλος Στρατάρχης Φιλίπ Πεταίν, ήρωας στον πόλεμο της Γαλλίας εναντίον της Γερμανίας στον ΑΠΠ, ήταν ο άνθρωπος που ανέλαβε την ηγεσία της φιλο-Ναζιστικής Κυβέρνησης του Βισύ, μετά την αστραπιαία ήττα των Γάλλων από τους Γερμανούς στον ΒΠΠ (σε ενάμιση μήνα οι Ναζί πήραν Ολλανδία, Βέλγιο, Γαλλία).

Επομένως δεν είναι περίεργο ότι κάποιοι Αγγλοι κατηγορούν τους Γάλλους ότι ίσως τελικά πολύ περισσότερο συνεργάστηκαν παρά ηττήθηκαν από τους Ναζί στις αρχές τοτυ ΒΠΠ. Όταν οι Αμερικανοί και οι Άγγλοι τους κατηγορούν για την συνεργασία τους με τους Ναζί, η δικαιολογία που επικαλούνται πάντα οι Ρώσοι και οι Γάλλοι Κομμουνιστές είναι η οικονομική βοήθεια που έδιναν πριν τον ΒΠΠ οι Αμερικανοί και οι Αγγλοι στους Ναζί. Κάτι που όντως ισχύει.

Η πραγματικότητα όμως είναι ότι μετά την διάλυση τους στον ΑΠΠ, οι Γερμανοί, οι Αυστριακοί και οι Οθωμανοί είχαν συμμαχήσει εναντίον των Βρετανών. Και όλοι αυτοί μαζί τους είχαν και τους Ρώσους Μπολσεβίκους, οι οποίοι λόγω της συμμαχίας που έκαναν εναντίον του Ρώσου Τσάρου στον ΑΠΠ με την Γερμανική Αυτοκρατορία, την Αυτοκρατορία της Αυστρο-Ουγγαρίας και την Οθωμανική Αυτοκρατορία, δεν πήραν μετά το τέλος του πολέμου τα Στενά που ενώνουν την Μαύρη Θάλασσα με την Μεσόγειο και την Ασία με την Ευρώπη. Τα Στενά τα είχαν υποσχεθεί η Γάλλοι και οι Βρετανοί στους Ρώσους σε περίπτωση νίκης στον ΑΠΠ. Επίσης οι Ρώσοι Μπολσεβίκοι είχαν παραχωρήσει και πολλά εδάφη της Ρωσικής Αυτοκρατορίας στους Γερμανούς, τους Αυστριακούς και τους Οθωμανούυς ως αντάλλαγμα για την βοήθεια τους εναντίον του Τσάρου.

Ετσι πέταξαν και την Ελλάδα στην θάλασσα οι Τούρκοι κατά την διάρκεια της Μικρασιατικής Καταστροφής (Κεμάλ+Λένιν), αφού η Ελλάδα ήταν σύμμαχος των Βρετανών. Βλέπε “Η Γεωπολιτική της Μικρασιατικής Καταστροφής”.

Επομένως πριν τον ΒΠΠ οι Αγγλοι και οι Αμερικανοί αντιμετώπιζαν έναν ενιαίο άξονα των ηττημένων του ΑΠΠ, Γερμανία, Αυστρία, Τουρκία, στον οποίο είχε προστεθεί και η Ρωσία μετά την άνοδο των Μπολσεβίκων, παρά τα όποια προβλήματα είχαν όλοι αυτοί και μεταξύ τους.

Οι Γερμανοί Ναζί απειλούσαν τους Βρετανούς ότι θα συμμαχήσουν με τους Ρώσους Κομμουνιστές εναντίον τους αν υποστήριζαν τους Γάλλους, και οι Γάλλοι απειλούσαν τους Βρετανούς και τους Αμερικανούς ότι θα συμμαχούσαν με τους Ρώσους εναντίον τους αν δεν τους υποστήριζαν εναντίον των Γερμανών.  Η πραγματικότητα είναι ότι οι Βρετανοί δεν ήθελαν να επιτρέψουν στους Γάλλους και στους Ρώσους να καταστρέψουν την Γερμανία μετά τον ΑΠΠ όπως θα ήθελαν, γιατί στην συνέχεια οι Γάλλοι και οι Ρώσοι θα μπορούσαν να συμμαχήσουν για να χτυπήσουν τους Βρετανούς στην Αφρική και την Μεσόγειο (Γιβραλτάρ, Διώρυγα του Σουέζ) και στην Μέση Ανατολή και την Ασία (Περσικός Κόλπος, Ινδία κλπ).

Επομένως τους Αγγλους δεν τους συνέφερε να επιτρέψουν στους Γάλλους και τους Ρώσους να κάνουν την Γερμανία μαριονέτα τους μετά την ήττα της Γερμανίας στον ΑΠΠ. Οπως ακριβώς δεν συνέφερε τους Αγγλους και τους Ρώσους να αφήσουν τους Γερμανούς (Πρώσους) να διαλύσουν τελείως την Γαλλία μετά την νίκη των Πρώσων εναντίον των Γάλλων το 1871. Οταν ο Μπίσμαρκ διέλυσε την Γαλλία το 1871 οι Αγγλοι και οι Ρώσοι του διεμήνυσαν ότι αν το παράκανε με την Γαλλία θα τον χτυπούσαν για να υποστηρίξουν την Γαλλία.

Το αντίθετο απ’ότι έγινε τον 19ο Αιώνα, όταν η Γαλλία ήταν η μεγάλη δύναμη που ηττήθηκε από τους Γερμανούς,  έγινε τον 20ο Αιώνα όταν η Γερμανία ήταν η μεγάλη δύναμη που ηττήθηκε από τους Γάλλους. Τελικά μετά τον ΒΠΠ οι Αμερικανοί και οι Ρώσοι μοίρασαν την Γερμανία, κάτι που πολύ αργότερα οι Γερμανοί κατάφεραν να αντιστρέψουν δίνοντας στους Ρώσους τους Nord Stream και στους Γάλλους το Ευρώ.

Πάντως πριν τον ΒΠΠ, ο πόθος των Γερμανών Ναζί ήταν να συμμαχήσουν με τους Βρετανούς εναντίον των Γάλλων και των Ρώσων, κάτι που δεν δέχτηκαν οι Βρετανοί, επειδή φοβόντουσαν ότι από την στιγμή που η πολύ ισχυρή Γερμανία θα έπαιρνε το Μπακού δεν θα αργούσε να κινηθεί και εναντίον τους στον Περσικό.

Οι Βρετανοί έδιναν οικονομικές ενισχύσεις στους Γερμανούς Ναζί, προκειμένου να μην συμμαχήσουν με τους Ρώσους Κομμουνιστές και να μπορούν να σταθούν απέναντι στην Γαλλία, αλλά δεν δέχονταν να πουλήσουν τους Γάλλους και να συμμαχήσουν με τους Γερμανούς εναντίον των Γάλλων και των Ρώσων. Για το σχέδιο των Βρετανών βλέπε “Στο Μυαλό του Χίτλερ”.

 Επομένως αυτό που λένε οι Γάλλοι και οι Ρώσοι Κομμουνιστές, ότι οι Βρετανοί έδιναν βοήθεια στους Γερμανούς Ναζί πριν τον ΒΠΠ, ναι μεν ισχύει, αλλά δεν έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί τελικά ήταν αυτοί που συμμάχησαν με τον Χίτλερ. Οι Αγγλοι παρά την συνεργασία τους με τους Γερμανούς Ναζί πριν τον ΒΠΠ κράτησαν μία απόσταση, προφανώς γιατί αυτό έκριναν ότι ήταν προς το συμφέρον τους.

Πάντα όμως μιλάμε για την συνεργασία Χίτλερ-Στάλιν-Μουσολίνι, προκειμένου με το Ρωσικό πετρέλαιο, τον Ρωσικό σίδηρο και το Ρωσικό σιτάρι οι Ναζί να εφορμούν μέσω της Ιταλικής Χερσονήσου εναντίον των Βρετανών στην Βόρεια Αφρική και την Αίγυπτο, και πάντα αφήνουμε τα πουστρογαλλάκια απ’έξω. Με όλη την συμπάθεια που έχω στους Γάλλους.

Ειδικά στην Ελλάδα ακούμε πάντα για τον αγώνα των Κομμουνιστών εναντίον των Ναζί, ενώ στην πραγματικότητα μόνος του ο μεγάλος Ουίνστον Τσόρτσιλ πολεμούσε τον Χίτλερ, τον Στάλιν, τον Μουσολίνι και τον Πεταίν. Οι Βρετανοί μάλιστα είχαν επιτεθεί στο Γαλλικό Ναυτικό το 1940. Βλέπε “Attack on Mers-el-Kébir”.

Και μόνο με οικονομική και χωρίς στρατιωτική βοήθεια από τους Αμερικανούς για ένα μεγάλο διάστημα o Ουίνστον πολεμούσε όλους αυτούς. Προφανώς ο Ουίνστον δεν θα είχε καταφέρει να νικήσει χωρίς τους Αμερικανούς, αλλά για ένα μεγάλο διάστημα στάθηκε μόνος του.


Ουίνστον



Τώρα ακούτε τους φιλελεύθερουυς της Μουσουλμανικής Αδελφότητας να κατηγορούν τον Στάλιν και τους Ρώσους, αλλά όχι τον Κομμουνισμό και την Κίνα πχ. Μιλάνε για “Φασισμό και Σταλινισμό” η για “Ναζισμό και Σταλινισμό” κλπ. Αυτή είναι μία επίθεση στην Ρωσία και όχι στον Κομμουνισμό.

Να πω ότι η Κυβέρνηση του Βισύ είχε διορίσει τον Σαρτρ στην θέση ενός Εβραίου καθηγητή που καθάρισε, και μόλις τελείωσε ο ΒΠΠ ως αποζημίωση ο Σαρτρ έγραψε μία κουλτουριάρικη εργασία υπέρ των Εβραίων, στην οποία εξηγούσε και καταδίκαζε υποτίθεται τον αντι-Σημιτισμό με έναν κουλτουριάρικο τρόπο (Anti-Semitism and Jew το 1946).

“Who Did Not Collaborate?”, 2011
Just after the war, when it was safe again to speak and write freely, Jean-Paul Sartre claimed that the French, especially French writers and artists, had only two choices under Nazi occupation: to collaborate or to resist. He had chosen the latter, naturally: “Our job was to tell all the French, we will not be ruled by Germans.”
In fact, Sartre’s behavior during the occupation, though he was never a collabo, was less heroic than his immediate postwar views might suggest. Alan Riding, whose judgment of the French intelligentsia under occupation is neither moralistic nor indulgent, places Sartre very much on the periphery of the resistance. Sartre’s plays, such as Huis Clos (No Exit), were read by some admirers (and certainly by Sartre himself, in hindsight) as veiled expressions of anti-Nazi protest. But they were passed without problem by the German censors, and German officers were happy to attend first nights, as well as the postperformance parties.
Sartre was surely being more truthful, about himself at any rate, in an interview given more than thirty years later. “In 1939, 1940,” he recalled,
we were terrified of dying, suffering, for a cause that disgusted us. That is, for a disgusting France, corrupt, inefficient, racist, anti-Semite, run by the rich for the rich—no one wanted to die for that, until, well, until we understood that the Nazis were worse.
When I grew up in postwar Holland, painful memories of the German occupation were still fresh. The story we were told was very much in the spirit of Sartre’s earlier pronouncement: people had either been “good” or “wrong,” resisters or collaborators. Needless to say, all our teachers, relatives, and family friends had been “good,” and we knew which shops to avoid, because they were run by people who had been on the “wrong” side (the woman selling candy in the tobacco store at the end of our street, for example, was rumored to “have been with a German soldier”; a reason not to buy candy from her, even twenty years on). We were also avid readers of boys’ adventure stories, celebrating the derring-do of war heroes. It took a few decades for us to find out that this image was false, that these categories of good and wrong had been far from straightforward, that most people had been neither especially good nor egregiously wrong, and that heroes and villains had been relatively few.
The situation in France was, if anything, more complicated. Unlike the more placid Netherlands, France had been torn since the nineteenth century between liberal republicans and radically anti-Semitic, antidemocratic…



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου