Σάββατο, 23 Ιουνίου 2018

Η Στρατηγική του Μπίσμαρκ και το Παράδοξο του 1894

Ο Όττο φον Μπίσμαρκ άλλαξε αμέσως στρατηγική μετά τις νίκες του την δεκαετία του 1860, με τις οποίες κατάφερε να διαλύσει την Αυστρία και την Γαλλία και να ενώσει την Γερμανία υπό Πρωσική ηγεμονία, κάτι που οι Γάλλοι δεν είχαν επιτρέψει ποτέ να κάνουν οι Αυστριακοί.



Η νέα στρατηγική του Μπίσμαρκ ήταν να διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι η Πρωσία, Γερμανία τώρα, δεν είχε πλέον καμία άλλη απαίτηση στην Ευρώπη, η σε κάποια άλλη ήπειρο, και ότι η Γερμανική Αυτοκρατορία δεν ήταν πλέον μία αναθεωρητική αλλά μία φιλειρηνική δύναμη.

Ο Μπίσμαρκ ήθελε να καθησυχάσει τους Βρετανούς και τους Ρώσους, οι οποίοι έβλεπαν με ανησυχία την άνοδο της Γερμανίας μετά την διάλυση της Αυστρίας και της Γαλλίας, και κυρίως ήθελε να απομονώσει τους Γάλλους, οι οποίοι έψαχναν απεγνωσμένα συμμάχους εναντίον της Γερμανίας για να εκδικηθούν την συντριβή τους στον πόλεμο του 1870-1871.

Αυτήν την περίοδο οι Γάλλοι και οι Βρετανοί συγκρούονταν για επιρροή στην Αφρική, και παρά τις πιέσεις στο εσωτερικό του, ο Μπίσμαρκ διαμήνυε ότι η Γερμανία δεν έχει απαιτήσεις στην Αφρική, ώστε να μην ανακατευτεί μα κάποιο τρόπο στην σύγκρουση Γαλλίας-Βρετανίας, δύο δυνάμεις που ο Μπίσμαρκ σίγουρα επιθυμούσε να είναι διαιρεμένες.

Χάρτης Ευρώπη 1900



Η βασική στρατηγική του Μπίσμαρκ για να απομονώσει την Γαλλία ήταν η συμμαχία του με την Αυστρία και την Ρωσία, ένα εγχείρημα πολύ δύσκολο, αφού εκείνη την εποχή η Αυστρία και η Ρωσία συγκρούονταν για επιρροή στα Βαλκάνια, όπου η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν υπό κατάρρευση. Οι Αυστριακοί επιθυμούσαν οι Οθωμανοί να μείνουν όρθιοι, γιατί πολύ καλά εγνώριζαν ότι αργά ή γρήγορα θα τους έπαιρνε και αυτούς η μπάλα αν οι Ρώσοι κατάφερναν με επιτυχία να ξεσηκώσουν τους Σλάβους και τους Ορθόδοξους πληθυσμούς των Βαλκανίων εναντίον των Οθωμανών, αφού οι Ρώσοι διεκδικούσαν τα Στενά και την Κωνσταντινούπολη.

Μεγάλος αριθμός Μουσουλμάνων, Ορθοδόξων και Σλάβων ζούσε και στο εσωτερικό της Αυτοκρατορίας της Αυστρο-Ουγγαρίας, ή οποία ήταν πολύ ευάλωτη στις εξεγέρσεις που προωθούσαν οι Ρώσοι. Η Αυτοκρατορία της Αυστρο-Ουγγαρίας ήταν, όπως και η Οθωμανική Αυτοκρατορία, μία πολυπολιτισμική αυτοκρατορία, και οι Αυστριακοί και οι Οθωμανοί δεν ήταν πλέον στο κλαμπ των μεγάλων δυνάμεων.

Και πράγματι οι ταραχές στα Βαλκάνια δεν άργησαν να ξεσπάσουν, με τις εξεγέρσεις στην Βοσνία, την Σερβία και άλλες περιοχές. Επομένως ο Μπίσμαρκ δεν μπορούσε στην πράξη να βασιστεί σε μία συμμαχία με την Αυστρία και την Ρωσία, ώστε να διασφαλίσει ότι ούτε η Αυστρία ούτε η Ρωσία θα συμμαχήσει με την Γαλλία εναντίον της Γερμανίας, αφού οι Αυστριακοί και οι Ρώσοι είχαν πολύ μεγάλα μεταξύ τους προβλήματα. Επίσης το 1894 οι Ρώσοι και οι Γάλλοι προχώρησαν σε συμμαχία (Franco-Russian Alliance 1894).

Φαντάζομαι ότι ο Μπίσμαρκ δεν έβλεπε με καλό μάτι την κάθοδο των Ρώσων στα Βαλκάνια, γιατί η Γερμανία είχε δυτικά της Αγγλία-Γαλλία, νότια της την Ιταλία, και ανατολικά της την Ρωσία. Επομένως ο έλεγχος και των Βαλκανίων από την Ρωσία δεν ήταν για την πανίσχυρη Γερμανία μία ιδανική κατάσταση, αφού θα έκανε ακόμη πιο σκληρό τον γεωγραφικό αποκλεισμό που η Γερμανία είναι υποχρεωμένη από την μοίρα της να υφίσταται.

Και τελικά όντως η Γερμανία επέλεξε την συμμαχία Γερμανία-Αυστρία-Οθωμανική Αυτοκρατορία, με την κατασκευή της Baghdad Railway, ανοίγοντας τους ασκούς του Αιόλου, αφού στην συμμαχία Γαλλίας-Ρωσίας προστέθηκαν και οι Βρετανοί, όταν είδαν τους Γερμανούς να κατεβαίνουν στον Περσικό Κόλπο μέσα από την Αυστρία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οι Γάλλοι και οι Βρετανοί δέχτηκαν σε περίπτωση νίκης να πάρουν οι Ρώσοι τα Στενά που ενώνουν Ευρώπη-Ασία και Μαύρη Θάλασσα-Μεσόγειο Θάλασσα.

Κάτι αδιανόητο μέχρι τότε, αφού οι Άγγλοι και οι Γάλλοι έκαναν ότι ήταν δυνατόν για να μένει η Ρωσία αποκλεισμένη στην Μαύρη Θάλασσα. Τελικά βέβαια η Ρωσία δεν πήρε τα Στενά και την Κωνσταντινούπολη, παρά την τελική νίκη, γιατί προηγουμένως με την Οκτωβριανή Επανάσταση η Ρωσία είχε συμμαχήσει με τους Γερμανούς, τους Οθωμανούς και τους Αυστριακούς. Έτσι, μετά την νίκη τους, οι Γάλλοι και οι Βρετανοί είχαν να αντιμετωπίσουν τους Ρώσους, τους Τούρκους και τους Γερμανούς, οι οποίοι ήταν οι ηττημένοι και οι δυσαρεστημένοι του ΑΠΠ.

Η συμμαχία των ηττημένων ήταν ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα για τους Γάλλους και τους Βρετανούς, αν λάβουμε υπόψη μας ότι Γάλλοι και οι Βρετανοί διαφωνούσαν στο θέμα της Γερμανίας, με τους Γάλλους να επιθυμούν την διάλυση της Γερμανίας, και τους Βρετανούς να θέλουν να βοηθήσουν την Γερμανία να σταθεί ξανά στα πόδια της, ώστε να μην αποκτήσει υπερβολική δύναμη η Γαλλία στο μέλλον.

Το παράδοξο όμως του 1894 είναι ότι όταν η Γαλλία συμμάχησε με την Ρωσία, η Βρετανία δεν έσπευσε να συμμαχήσει με την Γερμανία εναντίον της Γαλλίας και της Ρωσίας, παρά την επιθυμία των Γερμανών. Θεωρητικά οι Βρετανοί και οι Γερμανοί είχαν όλα τα φόντα προκειμένου να δημιουργήσουν μία επιτυχημένη συμμαχία εναντίον της Γαλλίας και της Ρωσίας, αφού οι Γερμανοί αντιμετώπιζαν την Γαλλία και την Ρωσία στην Ευρώπη, ενώ οι Άγγλοι αντιμετώπιζαν την Γαλλία στην Αφρική και την Ρωσία στην Ασία.


Παρόλα αυτά οι Βρετανοί προτίμησαν να κρατήσουν απόσταση από την πανίσχυρη Γερμανική Αυτοκρατορία, ένα σενάριο που επαναλήφθηκε και στον ΒΠΠ με την Ναζιστική Γερμανία, η οποία επίσης παρακαλούσε τους Άγγλους για μία συμμαχία εναντίον της Γαλλίας και της Ρωσίας. Οι Βρετανοί και στον Α και στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο φοβόντουσαν ότι μία πανίσχυρη Γερμανία, η οποία θα είχε τον έλεγχο ολόκληρης της Ευρώπης, δεν θα αργούσε να στραφεί και εναντίον της Βρετανίας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου