Σάββατο, 26 Μαρτίου 2016

Ρωσία+Σαουδική Αραβία (Μάρτιος 2016)

Πάρα πολύ ωραίο άρθρο του American Interest, με τίτλο “What Putin Wants”. Το άρθρο αναρωτιέται γιατί ελπίζουν οι ΗΠΑ να επιτρέψει η Ρωσία την απομάκρυνση του Άσαντ από την εξουσία στην Συρία, όπως επιθυμούν η Τουρκία και οι Άραβες του Κόλπου.

Το άρθρο γράφει ότι αυτό τον καιρό οι Ρώσοι προσπαθούν μαζί με την Σαουδική Αραβία να ανεβάσουν τις τιμές πετρελαίου, αλλά για να το πετύχουν πρέπει να έρθουν σε κάποια συνεννόηση και στα υπόλοιπα ζητήματα ώστε να μπορούν να συγχρονίσουν και λίγο την παραγωγή τους.

Το άρθρο γράφει ότι αν οι Σαουδάραβες βοηθήσουν τους Ρώσους να ανεβάσουν τις τιμές του πετρελαίου, αποδεχόμενοι μείωση της παραγωγής, ίσως οι Ρώσοι να σκεφτούν το ενδεχόμενο να στείλουν τον Άσαντ για διακοπές σε κάποια βίλα της Ρωσίας. Το άρθρο γράφει ότι οι Σαουδάραβες είναι απογοητευμένοι από τις ΗΠΑ, και θα εξέταζαν το ενδεχόμενο να σταματήσουν να υποστηρίζουν την Τζιχάντ στην Ρωσία, να μειώσουν την παραγωγή τους, καθώς και να εγγυηθούν την ασφάλεια των Αλαουιτών στην Συρία, αν οι Ρώσοι τους βοηθούσαν να δημιουργήσουν ένα Σουνιτικό κρατίδιο υπό Σαουδαραβική επιρροή.

Ταυτόχρονα, γράφει το άρθρο, οι Ρώσοι θα βοηθούσαν τους Σαουδάραβες να αυξήσουν την επιρροή τους στον Λίβανο, όπου οι Σαουδάραβες συναγωνίζονται με το Ιράν για επιρροή, αφού στον Λίβανο έχουν μεγάλη επιρροή και οι Ρώσοι. Αν, γράφει το άρθρο, οι Σαουδάραβες και οι Ρώσοι συμφωνούσαν στα παραπάνω, τότε θα μπορούσαν να συνεργαστούν για να ανεβάσουν τις τιμές πετρελαίου μειώνοντας την παραγωγή τους, κάτι που θα βοηθούσε τις οικονομίες και των δύο χωρών.

http://www.oil-price.net/cartoons/iran-iraq-syria-pipeline.jpg

Το άρθρο γράφει βέβαια ότι θα εξακολουθούσε να υπάρχει το πρόβλημα των Αμερικανικών frackers, που παράγουν πετρέλαιο από σχιστόλιθο στις ΗΠΑ, και θα έκαναν το έργο της ανόδου των τιμών δυσκολότερο, γιατί μόλις ανέβαιναν οι τιμές θα έσπευδαν να αυξήσουν την παραγωγή και αυτό θα ξαναέριχνε τις τιμές. Αλλά το άρθρο γράφει ότι αν η παραγωγή της Ρωσίας και της Σαουδικής Αραβίας ήταν συγχρονισμένες θα ήταν σχεδόν αδύνατον να μην επηρεάσουν την παραγωγή, αφού πρόκειται για τους δύο μεγαλύτερους εξαγωγείς πετρελαίου στον κόσμο.

Να θυμίσω όμως εγώ τον Bernie Sanders, που έλεγε ότι αν εκλεγεί πρόεδρος στις ΗΠΑ θα απαγορεύσει το fracking στις ΗΠΑ, κάτι που τον έκανε πολύ αγαπητό και στην Ρωσία, και στο Ιράν και στους Άραβες, και ένας Θεός ξέρει αν χρηματοδότησαν άμεσα ή έμμεσα την προεκλογική του καμπάνια, παρόλο που δεν φαίνεται πλέον να μπορεί να εκλεγεί. Βλέπε “Ο Bernie Sanders, το Κατάρ και οι Αμερικανικές Εταιρείες Ενέργειας”.

Να πω επίσης ότι η Σαουδική Αραβία δεν εξάγει καθόλου φυσικό αέριο. Όσο φυσικό αέριο παράγει η Σαουδική Αραβία το καταναλώνει στο εσωτερικό της, και γι’αυτό το πιθανότερο είναι να ενδιαφέρεται για τους Σουνιτικούς αγωγούς φυσικόύ αερίου (Περσικός Κόλπος-Τουρκίας) πολύ λιγότερο από το Κατάρ. Αλλά σίγουρα ενδιαφέρεται εξίσου με το Κατάρ να μην φτάσει το Ιράν στην Μεσόγειο και εξάγει πετρέλαιο και αέριο από την Συρία και τον Λίβανο. Το Κατάρ είναι η 3η πλουσιότερη χώρα στον κόσμο σε αποθέματα φυσικού αερίου, και είναι βασικός σύμμαχος της Τουρκίας, με την οποία η Σαουδική Αραβία έχει προβληματικές σχέσεις, παρά την όποια πρόσφατη βελτίωση. Να θυμίσω ότι μέχρι πρόσφατα η Τουρκία, το Ιράν και το Κατάρ υποστήριζαν στην Σαουδική Αραβία τους Ισλαμιστές σοσιαλιστές της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

Το Κατάρ έχει επίσης πολύ καλύτερη σχέση με Ιράν, σε σχέση με την Σαουδική Αραβία, λόγω του τεράστιου κοιτάσματος φυσικού αερίου που μοιράζονται οι δύο χώρες στον Περσικό Κόλπο (South Pars/North Fields). Αυτό το τεράστιο κοίτασμα, το μεγαλύτερο στον κόσμο κοίτασμα φυσικού αερίου, κάνει τις δύο χώρες πρώτον να μην θέλουν να αρπαχτούν πάνω από το φυσικό τους αέριο, αλλά επίσης να σκέφτονται και την συνεκμετάλλευση των κοιτασμάτων τους.

Από την άλλη πλευρά, παρά την τεράστια ρευστότητα του, λόγω του μικρού μεγέθους του, το Κατάρ πιέζεται ανάμεσα στην Σαουδική Αραβία και το Ιράν, και γι’αυτό αναζητά την προστασία της Τουρκίας ως ασπίδα. Αλλά και γιατί ελπίζει στον αγωγό Κατάρ-Τουρκία-Ευρώπη.

Το Κατάρ επίσης έσπευσε να φιλοξενήσει τις Αμερικανικές βάσεις το 2002, όταν οι Αμερικανοί αναγκάστηκαν να φύγουν από την Σαουδική Αραβία λόγω της επίθεσης της Αλ Κάιντα στους Δίδυμους Πύργους το 2001. Η Αλ Κάιντα όπως έχω ξαναπεί στηρίζεται από μέλη της Βασιλικής Οικογένειας των Σαούντ, τα οποία αντιπολιτεύονται τον εκάστοτε Σαουδάραβα Βασιλία, αλλά και από το Ιράν, το Ιράκ του Σαντάμ και το Σουδάν. Φαντάζομαι και από άλλες χώρες. Λογικά η βελτίωση των σχέσεων ΗΠΑ-Ιράν θα οδηγήσει σε αποδυνάμωση της Αλ Κάιντα, αλλά δεν θα την εξαφανίσει. αφού δεν είναι μόνο το Ιράν που την στήριζε.

Αλλά το Ιράν ήταν σίγουρα ένας από τους πυλώνες της Αλ Κάιντα, γιατί μπορεί τα μέλη της Βασιλικής Οικογένειας που την στηρίζουν να έχουν χρήμα και κάποιες θέσεις στην Σαουδική Αραβία, αλλά η Αλ Κάιντα δεν έχει την επίσημη στήριξη της Σαουδικής Αραβίας. Και η αποτελεσματικότητα μίας τρομοκρατικής οργάνωσης στηρίζεται πάντα στο πόσο μεγάλη ή μικρή κρατική στήριξη έχει.

Μπορεί να έχει την στήριξη άλλων μικρότερων κρατών η Αλ Κάιντα, αλλά το Ιράν και η Σαουδική Αραβία, μαζί με το Πακιστάν, και τώρα και την Τουρκία, είναι οι μεγάλοι τρομοκράτες του Μουσουλμανικού κόσμου. Η Τουρκία όμως επίσης δεν μπορεί να στηρίξει την Αλ Κάιντα, γιατί σε αντίθεση με τον ISIS, που στρέφεται κυρίως κατά των Σιιτών, η Αλ Κάιντα έχει κηρύξει τον πόλεμο πρώτα και πάνω απ’όλα στις ΗΠΑ.

Υπάρχει βέβαια το Πακιστάν, που είναι σύμμαχος της Κίνας και των ΗΠΑ, και όσο οι ΗΠΑ τα βρίσκουν με την Ινδία, ενδεχομένως οι Πακιστανοί να έχουν μεγαλύτερη άνεση να υποστηρίζουν την Αλ Κάιντα. Πάντως με τα σημερινά δεδομένα η Αλ Κάιντα είναι αποδυναμωμένη, λόγω της βελτίωσης των σχέσεων ΗΠΑ-Ιράν, αλλά και λόγω του Σουδάν, που μέχρι πρόσφατα ήταν ο βασικός σύμμαχος του Ιράν στην Αφρική, αλλά εδώ και ένα χρόνο πήρε οικονομικές ενισχύσεις και έγινε σύμμαχος της Σαουδικής Αραβίας.

Η Σαουδική Αραβία δεν μπορεί να στραφεί ως κράτος εναντίον των ΗΠΑ, γιατί με τους Ρώσους μπορεί να έχει μόνο μία περιορισμένη συμμαχία, αφού πρόκειται για τους δύο μεγαλύτερους εξαγωγείς και ανταγωνιστές στις αγορές πετρελαίου στον κόσμο, και γιατί οι Κινέζοι έχουν στενότερη συνεργασία με τους Ιρανούς, και παραδοσιακά, αλλά και λόγω του οικονομικού διαδρόμου Ιράν-Πακιστάν-Κίνας που προωθούν οι Κινέζοι. Επομένως οι Σαουδάραβες χρειάζονται και θα χρειάζονται Αμερικανικά όπλα.

Αν μία συμφωνία όπως αυτή που γράφει το American Interest προχωρούσε ανάμεσα στην Σαουδική Αραβία και την Ρωσία, η νέα Συρία θα έκοβε τον διάδρομο Τουρκίας-Κατάρ στην μέση. Στην Συρία οι Ρώσοι θα τοποθετούσαν την Σαουδική Αραβία ως εγγυήτρια δύναμη, αλλά και στον Λίβανο, ώστε να μπλοκάρει πιθανούς αγωγούς του Ιράν προς την Μεσόγειο.



Σε αυτή την περίπτωση η Τουρκία θα έπρεπε να αποφασίσει αν θα δεχόταν την ήττα της από την Ρωσία, ώστε να δεχτεί να προωθήσει το Ρωσικό αέριο στην Ευρώπη, σαν μία νέα Ουκρανία για την Ρωσία, ξεχνώντας το φυσικό αέριο του Κατάρ, του Ιρακινού Κουρδιστάν και του Ιράν. Ή αν θα προσπαθούσε να συμμαχήσει με το Ιράν και τους Κούρδους του Ιράκ, ώστε όλοι μαζί να προσπαθήσουν να σπάσουν το φράγμα του υποστηριζόμενου από την Ρωσία PKK στην Ανατολική Τουρκία, και όλοι μαζί να φτάσουν στην Ευρώπη.



Δεν νομίζω όμως όπως έχω ξαναπεί ότι οι Ρώσοι θα επιτρέψουν να τους θίξουν τόσο ζωτικά τους οικονομικά συμφέροντα στην Ευρώπη χωρίς έναν πολύ μεγάλο πόλεμο. Ενδεχομένως βέβαια να αφήσουν να περάσει ο Southern Energy Corridor (Αζερμπαϊτζάν-Γεωργία-Τουρκία-Ευρώπη), ο οποίος δεν αφορά σε τίποτα τρομερές ποσότητες.

Σε περίπτωση που οι Τούρκοι υποχωρήσουν, και δεχτούν να γίνουν μία νέα Ουκρανία για την Ρωσία, το Ιράν θα έχει μείνει μόνο και εξαγριωμένο, αφού οι Ρώσοι, οι Άραβες και οι Τούρκοι θα του έχουν μπλοκάρει την έξοδο προς την Μεσόγειο Θάλασσα, και δεν θα μπορεί και ως αντίποινα να χτυπήσει τους Ρώσους στέλνοντας αέριο στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας. Σε αυτήν την περίπτωση το Ιράν θα προσπαθήσει να στραφεί προς τις ΗΠΑ και την Κίνα γυρνώντας την πλάτη στην Ρωσία. Αλλά και πάλι τι θα κάνει το Ιράν? Δεν νομίζω ότι οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να πουλήσουν όπλα στο Ιράν, αφού η σχέση τους είναι ένας κακός αρραβώνας, και οι Κινέζοι δεν θα έχουν κανένα λόγο να το κάνουν, αφού το αποτέλεσμα θα τους βολεύει, γιατί θα αφήνει το Ιρανικό αέριο και πετρέλαιο για την Ασία.

Όλα τα παραπάνω τα λέω με βάση την σημερινή πολιτική των ΗΠΑ στην Συρία. Μέχρι στιγμής οι ΗΠΑ δεν έχουν δείξει να είναι διατεθειμένες να αμφισβητήσουν σοβαρά την κυριαρχία της Ρωσίας στην Συρία. Δεν ξέρω αν μετά τις εκλογές στις ΗΠΑ θα αλλάξει κάτι. Πάντως μέχρι σήμερα νομίζω ότι όλοι συμφωνούν ότι οι ΗΠΑ δεν δείχνουν διατεθειμένες να αμφισβητήσουν την Ρωσία στα παράλια της Συρίας. Και νομίζω είναι και κάτι λογικό. Δεν μπορείς να πας να βγάλεις τους Ρώσους από τα παράλια αν δεν τους διώξουν οι ίδιοι οι Αλαουίτες. Και επίσης όλοι ξέρουν ότι δεν θα αφήσουν χωρίς πόλεμο οι Ρώσοι να τους θίξουν τα ζωτικά οικονομικά τους συμφέροντα στην Ευρώπη.

“What Putin Wants”, Μάρτιος 2016
http://www.the-american-interest.com/2016/03/25/what-putin-wants/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου