Πέμπτη, 7 Ιανουαρίου 2016

Είναι η Τουρκία ο Νέος Προστάτης της Σαουδικής Αραβίας?

Φαίνεται τελικά η Τουρκία να υποστηρίζει την Σαουδική Αραβία στην νέα κρίση Σαουδικής Αραβίας-Ιράν. Την Δευτέρα ο εκπρόσωπος της Τουρκικής κυβέρνησης δήλωσε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να στηρίξει την Σαουδική Αραβία στο θέμα της εκτέλεσης του Σιίτη κληρικού (Reuters), αλλά την Τετάρτη ο Ερντογάν είπε ότι πολλές χώρες εφαρμόζουν την θανατική ποινή, και οι περισσότεροι από αυτούς που εκτελέστηκαν ήταν Σουνίτες και όχι Σιίτες, άρα είναι ένα εσωτερικό θέμα της Σαουδικής Αραβίας (Todays Zaman).

Ο Ερντογάν μάλιστα άσκησε κριτική στο Ιράν, επειδή δεν προστάτευσε την πρεσβεία της Σαουδικής Αραβίας στο Ιράν, η οποία και κάηκε. Να θυμίσω ότι ο Σιίτης κληρικός που εκτελέστηκε είχε γίνει γνωστός κατά την διάρκεια των εξεγέρσεων των Σιιτών στην Σαουδική Αραβία το 2011 (BBC), που ήταν ουσιαστικά η χρονιά που ξεσπούσαν οι πρώτοι πόλεμοι της Αραβικής Άνοιξης. Ο Σιίτης κληρικός ήταν βασικός υποστηρικτής των εξεγέρσεων, που είχαν κοστίσει πολλές ανθρώπινες ζωές.

Δεν ξέρω σε τι οφείλεται αυτή η αλλαγή στην στάση της Τουρκίας. Ίσως να είναι κάποιο από τα δωράκια της Σαουδικής Αραβίας. Οι Σαουδάραβες είναι συνηθισμένοι να πληρώνουν τους φίλους του, και οι φίλοι των Σαουδαράβων είναι συνηθισμένοι να ζητούν ανταλλάγματα για την φιλία τους. Η στάση της Τουρκίας στο εσωτερικό της Σαουδικής Αραβίας, το αν δηλαδή θα συνταχθεί με την Σαουδική Αραβία, ή θα χτυπήσει τον Σαουδάραβα βασιλιά, έχει μεγάλη σημασία για το ποια θα είναι η απάντηση στο ερώτημα η Σαουδική Αραβία θα αντιμετωπίσει τελικά την Αραβική Άνοιξη στο εσωτερικό της. Ένα ερώτημα που απασχολεί πολλούς αναλυτές από το 2011. Δεν νομίζω όμως η Σαουδική Αραβία να έκανε στην Τουρκία κάποιο τόσο μεγάλο δώρο που να εξασφάλισε την υποστήριξη της για πάντα. Τα δώρα στην Μέση Ανατολή αφορούν συνήθως σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα.

Ίσως το δώρο να είναι ότι η Σαουδική Αραβία μείωσε τις τιμές πετρελαίου στην Ευρώπη την Τρίτη (Wall Street Journal). Ίσως αυτό να εξηγεί και την αλλαγή της στάσης της Τουρκίας. Την Δευτέρα η Τουρκία μίλησε εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, την Τρίτη η Σαουδική Αραβία μείωσε τις τιμές πετρελαίου στην Ευρώπη, και την Τετάρτη ο Ερντογάν πήρε το μέρος της Σαουδικής Αραβίας. Δεν θα πω ότι είναι σίγουρα αυτό, ή ότι είναι μόνο αυτό, αλλά οι τιμές πετρελαίου επηρεάζουν πάρα πολύ τις οικονομίες, και άρα και την δημοφιλία των κυβερνήσεων τους. Και μιλάμε για την Τουρκική οικονομία που μπορεί να σκάσει η φούσκα από στιγμή σε στιγμή.

 Και ακόμη και αν δεν οφείλεται σε αυτό η αλλαγή στην στάση του Ερντογάν, είναι βέβαιο ότι την Τουρκία δεν την χάλασε η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να μειώσει τις τιμές του πετρελαίου. Αντιθέτως όπως θα διαβάσετε στο άρθρο της Wall Street Journal, η Σαουδική Αραβία δεν μείωσε τις τιμές στις ΗΠΑ, που πήραν διακριτικά το μέρος του Ιράν (βλέπε Bloomberg), και τις αύξησε στην Ασία, όπου βρίσκεται ένας βασικός σύμμαχος του Ιράν, η Κίνα. Η Σαουδική Αραβία προσπαθεί να συναγωνιστεί την φιλία του Ιράν προς την Κίνα, αλλά η Κίνα και το Ιράν έχουν πολύ πιο στενούς δεσμούς, λόγω της παραδοσιακής συμμαχίας Σαουδικής Αραβίας-ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ προσπαθούν να κλέψουν το Ιράν από την Κίνα και ζορίζονται, και οι Σαουδάραβες προσπαθούν να κλέψουν την Κίνα από το Ιράν και ζορίζονται.

Η παραδοσιακή σχέση Ιράν-Κίνας είναι και ο λόγος που οι Σαουδάραβες δεν μπορούν να διώξουν τελείως τους Αμερικάνους, αφού σε αυτήν την περίπτωση θα χρειαστούν έναν νέο προστάτη. Και η μεν Ρωσία είναι ο βασικός τους αντίπαλος στις αγορές πετρελαίου, η δε Κίνα έχει πιο στενές σχέσεις με τον θανάσιμο εχθρό τους το Ιράν. Ωστόσο όπως θα διαβάσετε στο παρακάτω άρθρο του Politico οι σχέσεις ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας κοντεύουν να φτάσουν στο “breaking point”.

Η Τουρκία ίσως να είναι η λύση για την Σαουδική Αραβία, αλλά η Τουρκία διεκδικεί τον ρόλο του αρχηγού του Σουνιτικού κόσμου. Αλλά ίσως η Σαουδική Αραβία να μην έχουν και άλλη επιλογή. Στο κάτω κάτω όλα στο οικονομικό καταλήγουν. Αν οι Σαουδάραβες είναι διατεθειμένοι να πληρώνουν την Τουρκία, η Τουρκία θα είναι μια χαρά, και θα προστατεύει την Σαουδική Αραβία στις κόντρες της με το Ιράν. Το κάνει ήδη για το Κατάρ, το οποίο προστατεύει από την Σαουδική Αραβία και το Ιράν. Η Τουρκία είναι η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του Μουσουλμανικού κόσμου.

Το πρόβλημα για τους Σαουδάραβες είναι το ποιον θα πρωτοπληρώσουν. Ήδη δίνουν στους Αιγύπτιους έναν σκασμό λεφτά, και δεν είναι μόνο οι Αιγύπτιοι. Είναι και το Σουδάν και πολλοί άλλοι. Βέβαια δεν πληρώνουν μόνοι τους οι Σαουδάραβες, τσοντάρουν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, και το Κουβέιτ, και το Μπαχρέιν, αλλά το μεγάλο πορτοφόλι είναι η Σαουδική Αραβία. Ο “μπαμπάς” είναι η Σαουδική Αραβία (βλέπε φωτό).


 Άρθρα

“Erdoğan says Saudi executions ’domestic issue,’ criticizes Iran for embassy attack”, Ιανουάριος 2016

Turkey says cannot support Saudi execution of Shiite cleric”, Ιανουάριος 2016

“Sheikh Nimr al-Nimr: Saudi Arabia executes top Shia cleric”, Ιανουάριος 2016

Saudi Arabia Cuts European Oil Prices as Middle East Tensions Grow”, Ιανουάριος 2016

“Obama’s Middle East Balancing Act Tilts Toward Iran”, Ιανουάριος 2016

“Obama's royal pain”, Ιανουάριος 2016

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου