Πέμπτη, 17 Δεκεμβρίου 2015

Τουρκία + Ισραήλ

Η παλιότερη εφημερίδα του Ισραήλ, η Haaretz, γράφει ότι η Τουρκία και το Ισραήλ βρίσκονται κοντά στο να συμφωνήσουν σε έναν τρόπο που θα επιτρέψει την εξομάλυνση των διπλωματικών τους σχέσεων. Το Ισραήλ θα δώσει στην Τουρκία 20 εκ δολάρια, τα οποία η Τουρκία θα δώσει στις οικογένειες όσων έχασαν την ζωή τους στον στολίσκο με το Μαβί Μαρμαρά, όταν προσπάθησαν να σπάσουν τον ναυτικό αποκλεισμό της Γάζας το 2010. Το άρθρο γράφει ότι απομένουν κάποιες λεπτομέρειες, που αν λυθούν θα επιτρέψουν την λειτουργία της Ισραηλινής πρεσβείας στην Τουρκία και αντίστροφα, κάτι που θα ανοίξει τον δρόμο για την συνεργασία της Τουρκίας και του Ισραήλ στον τομέα του φυσικού αερίου.



Η κόντρα Ρωσίας-Τουρκίας κάνει το φυσικό αέριο του Ισραήλ πολύ πιο δελεαστικό για την Τουρκία, αλλά η Τουρκία θα πρέπει να τα βρει και με την Κύπρο, γιατί μόνο μέσα από την Κυπριακή ΑΟΖ μπορεί να φτάσει το φυσικό αέριο του Ισραήλ στην Τουρκία. Ένας αγωγός Ισραήλ-Κύπρου-Τουρκίας θίγει πάρα πολύ την Ρωσία που προμηθεύει την Τουρκία με τα 30 από τα 50, και το Ιράν που προμηθεύει την Τουρκία με τα 10 από τα 50 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου που η Τουρκία καταναλώνει ετησίως. Θίγει όμως και το Κατάρ και την Αγλερία, που προμηθεύουν κυρίως την Τουρκία με την υπόλοιπη ποσότητα. Η χώρα όμως που κυρίως θίγεται είναι η Ρωσία, γιατί το Ρωσικό αέριο είναι που θέλει να αντικαταστήσει η Τουρκία, ώστε να τιμωρήσει την Ρωσία, αλλά και να μειώσει την εξάρτηση της από την Τουρκία, κάτι που η Τουρκία είχε επιχειρήσει και το 2009 με τον αγωγό Κατάρ-Τουρκία, τον οποίο δεν είχε επιτρέψει ο Άσαντ στην Συρία.

Έχει ενδιαφέρον να δούμε πως θα αντιδράσει η Ρωσία, που είναι βασικός σύμμαχος της Κύπρου. Η Ρωσία έχει επίσης πολύ βελτιωμένες σχέσεις με το Ισραήλ τα τελευταία χρόνια, με βασικό κοινό σημείο την κόντρα Ρωσίας και Ισραήλ με την Τουρκία. Έχω ξαναπεί βέβαια ότι οι Ισραηλινοί έχουν δώσει ένα μεγάλο ποσοστό του δεύτερου μεγαλύτερου κοιτάσματος τους στην Ρωσία, του Ταμάρ, και συζητάνε να δώσουν και ένα μεγάλο μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος τους στην Ρωσία, του Leviathan. Αλλά αυτό ήταν σημαντικό για την Ρωσία όταν το Ισραήλ και η Κύπρος σκόπευαν να εξάγουν το φυσικό τους αέριο στην Αίγυπτο, όπως ήταν αρχικά το σχέδιο, πριν ανακαλυφθεί το Αιγυπτιακό κοίτασμα Zohr από την ENI τον Αύγουστο του 2015. Η ανακάλυψη του Zohr νομίζω ότι ανέτρεψε τα πάντα, όπως βλέπουμε τώρα, γιατί εκτός από την προσέγγιση Ισραήλ-Τουρκίας παρατηρούμε και ένα ζόρι στις σχέσεις Ισραήλ-Αιγύπτου.

Η Ρωσία δεν εξάγει φυσικό αέριο στην Αίγυπτο, και η παρουσία της στα Ισραηλινά κοιτάσματα, εκτός από τις όποιες προμήθειες, θα τις εξασφάλιζε και αυξημένη γεωπολιτική επιρροή επί της Αιγύπτου. Δεν νομίζω όμως ότι η παρουσία τους στα κοιτάσματα του Ισραήλ είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους Ρώσους όταν το θέμα είναι η εξαγωγή αυτών των κοιτασμάτων στην Τουρκία. Να θυμίσω ότι η Αίγυπτος, μετά την ανοχή που έδειξαν οι ΗΠΑ στους Ισλαμιστές που πήραν την εξουσία στην Αίγυπτο  το 2012, με την υποστήριξη της Τουρκίας και του Κατάρ, μετακινήθηκε από τους Αιγύπτιους σοσιαλιστές στο πλευρό της Ρωσίας, μόλις οι Αιγύπτιοι σοσιαλιστές ανέτρεψαν τον Ισλαμιστή εκλεκτό της Τουρκίας και του Κατάρ, τον Μοχάμεντ Μόρσι.

Η Τουρκία για να δεχθεί να εξομαλύνει τις σχέσεις της με το Ισραήλ ζητούσε να άρουν οι Ισραηλινοί τον ναυτικό αποκλεισμό της Γάζας, κάτι που οι Ισραηλινοί δεν μπορούσαν να δεχτούν, αφού κάτι τέτοιο θα επέτρεπε των αποστολή πυραύλων στην Γάζα από το Κατάρ και το Ιράν. Το άρθρο δεν γράφει όμως τίποτα για τον ναυτικό αποκλεισμό της Γάζας, άρα η Τουρκία ίσως να απέσυρε αυτό το αίτημα, υπό την πίεση της κόντρας της με την Ρωσία.

Φαντάζομαι ότι αν οι Ισραηλινοί προχωρήσουν σε μία συμφωνία με την Τουρκία, οι Ρώσοι θα απαντήσουν με μεγάλη υποστήριξη της Χεζμπολάχ στον Νότιο Λίβανο, και αυτό θα είναι τεράστιο πρόβλημα για τους Ισραηλινούς. Επίσης οι Ρώσοι θα χτυπάνε τα αεροπλάνα των Ισραηλινών στην Συρία, όταν οι Ισραηλινοί θα επιτίθενται στα φορτία που θα μεταφέρουν όπλα από το Ιράν στην Χεζμπολάχ στον Νότιο Λίβανο. Και αυτό τεράστιο πρόβλημα για τους Ισραηλινούς. Από την άλλη πλευρά οι Ισραηλινοί θα βρεθούν στο πλευρό των παραδοσιακών συμμάχων τους στην περιοχή, των ΗΠΑ και της Τουρκίας δηλαδή, με τους οποίος έχουν τραυματίσει πάρα πολύ τις σχέσεις τους τα τελευταία χρόνια.

Μεγάλο ενδιαφέρον έχει να δούμε και πως θα χειριστεί το θέμα η Κύπρος, αφού η Κύπρος έχει πολύ καλές σχέσεις με την Ρωσία, και η Τουρκία θα πρέπει να τις δώσει πολύ μεγάλα ανταλλάγματα στο Κυπριακό για να την ψήσει. Εκτός βέβαια από τα ανταλλάγματα στο Κυπριακό, η Κύπρος θα έχει και το όφελος να εξάγει στην Τουρκία τα 150 περίπου δις κυβικά μέτρα φυσικού αερίου που διαθέτει, αλλά και κοιτασμάτων που ενδεχομένως να βρεθούν στο μέλλον. Αλλά νομίζω ότι η Κύπρος θα χαλάσει τις σχέσεις της με την Ρωσία αν συνεργαστεί με την Τουρκία. Έτσι φαντάζομαι δηλαδή. Δεν βλέπω πως μπορούν οι Ισραηλινοί και οι Κύπριοι, ειδικά στην παρούσα φάση, να συνεργαστούν με την Τουρκία χωρίς να εξαγριώσουν την Ρωσία.



Για το άρθρο της Haaretz βλέπε:
“Five Years After Gaza Flotilla Raid, Israel and Turkey Agree on Reconciliation Pact”, Δεκεμβρίου 2015


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου