Πέμπτη, 12 Νοεμβρίου 2015

Οι ΗΠΑ και η Κίνα στο Αφγανιστάν

Πάρα πολύ ωραία ανάλυση από το Αμερικανικό think tank Jamestown Foundation για τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας στο Αφγανιστάν, και για τα συμφέροντα της Κίνας στο Αφγανιστάν. Έχω ξαναπεί ότι το βασικό συμφέρον των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν είναι να κατεβάσουν στην Ινδία και τον Ινδικό Ωκεανό το πετρέλαιο του Καζακστάν και το φυσικό αέριο του Τουρκμενιστάν πχ αγωγός TAPI. Κάτι που πολεμάνε με πάθος οι Άραβες του Κόλπου και οι Ιρανοί, γιατί κάτι τέτοιο θίγει τις δικές τους εξαγωγές στην Ασία.



Για την Κίνα η περιοχή είναι σημαντική για πολλούς λόγους. Πρώτον γιατί αν υπάρχει τρομοκρατία στο Αφγανιστάν θα τίθεται σε κίνδυνο ένα μεγάλο μέρος των Νέων Δρόμων του Μεταξιού που προωθεί η Κίνα. Οι Νέοι Δρόμοι του Μεταξιού είναι ένα μία σειρά χερσαίων και θαλάσσιων δικτύων, αλλά και αγωγών, που θα στέλνουν στην Κίνα πρώτες ύλες από τον υπόλοιπο κόσμο, και θα στέλνουν στον υπόλοιπο κόσμο τα προϊόντα της Κίνας. Το καλό είναι ότι και την Ρωσία δεν την ενοχλούν ιδιαίτερα πιθανά δίκτυα που θα κατεβάσουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο της Κεντρικής Ασίας στον Ινδικό Ωκεανό, αφού βασίζεται στην Ευρώπη για τις πωλήσεις της. Το επίσης καλό είναι και η Ινδία θέλει τάξη στο Αφγανιστάν, αφού οι Ισλαμιστές τρομοκράτες είναι ο μεγάλος αντίπαλος της Ινδίας. Αλλά και ο εχθρός της Ινδίας, το Πακιστάν, θέλει πια να μπει τάξη στο Αφγανιστάν. Το Πακιστάν θα είναι η χώρα που θα ωφεληθεί περισσότερο από κάθε άλλη χώρα από τα έργα που προωθούν οι ΗΠΑ και η Κίνα πχ αγωγός TAPI, οικονομικός διάδρομος Κίνας-Πακιστάν.

Επομένως υπάρχει ένα ισχυρό μέτωπο απέναντι στους Άραβες και τους Ιρανούς. Δεν ξέρω οι Τούρκοι τι επιδιώξεις έχουν στο Αφγανιστάν. Οι Τούρκοι σίγουρα επηρεάζουν τους Ουιγούρους Μουσουλμάνους αυτονομιστές που αποτελούν την πλειοψηφία στην δυτική επαρχία της Κίνας την Xin Jiang. Η Τουρκία ζητάει από την Κίνα επενδύσεις στην Τουρκία στα πλαίσια των Νέων Δρόμων του Μεταξιού, και η Κίνα προωθεί τόσο πολλά έργα σε όλο τον κόσμο, που κάποιες φορές μοιάζει με έναν γαμπρό που υπόσχεται παντού γάμο. Πολλά από αυτά τα έργα που ανακοινώνει η Κίνα δεν θα γίνουν ποτέ. Και όπως έχω αναφέρει σε άλλες αναρτήσεις η Κίνα έχει τάξει έργα στον Ερντογάν που δεν πραγματοποίησε. Αν και τελευταία προχώρησαν κάποιες συμφωνίες όπως η επένδυση της COSCO στο λιμάνι του Ambarli στο Ευρωπαϊκό τμήμα της Τουρκίας. Επίσης η Κίνα έχει ήδη κατασκευάσει την υπερσύχρονη σιδηροδρομική γραμμή Άγκυρας-Κωνσταντινούπολης. 

Τέλος πάντων για να μην πολυλογώ αυτό είναι πάνω κάτω το γεωπολιτικό τοπίο της περιοχής. Συν φυσικά το ότι η Κίνα να έχει ήδη κατασκευάσει τεράστια δίκτυα αγωγών και προμηθεύεται τεράστιες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου από το Καζακστάν και το Τουρκμενιστάν. Αξίζει λοιπόν να διαβάσετε τις σελίδες 8 και 9 της ανάλυσης του Jamestown, που είναι μία περίληψη του κειμένου (executive summary). Γράφει το Jamestown Foundation ότι ενώ η ανησυχία της Κίνας αρχικά ήταν ότι το ΝΑΤΟ βρισκόταν πολύ κοντά στα σύνορα της με την παρουσία του στο Αφγανιστάν, τώρα που το ΝΑΤΟ αποχωρεί, η Κίνα αρχίζει να ανησυχεί ότι θα φορτωθεί η ίδια το κόστος του να υπάρχει ηρεμία και ασφάλεια στην περιοχή.

Το άρθρο αναφέρει ότι για την προηγούμενη κυβέρνηση των ΗΠΑ το Αφγανιστάν ήταν προτεραιότητα της εξωτερικής της πολιτικής, αλλά για την κυβέρνηση Ομπάμα κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Προφανώς το άρθρο εννοεί ότι ο αγωγός TAPΙ δεν είναι προτεραιότητα για την κυβέρνηση Ομπάμα, ενώ ήταν για την κυβέρνηση Μπους. Η Κίνα, αναφέρει το Jamestown, πάντα βοηθούσε το ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν, αλλά ποτέ δεν δέχτηκε να υποστηρίξει στρατιωτικά τις επιχειρήσεις εναντίον των Ταλιμπάν, φοβούμενη ότι τυχόν εμπλοκή της θα προκαλούσε αντίποινα στην ευαίσθητη περιοχή Xin Jiang της Κίνας. Από την οποία όπως είπα περνάει το πετρέλαιο του Καζακστάν και το φυσικό αέριο του Τουρκμενιστάν για να φτάσει στην Κίνα, στην οποία θέλουν να εξάγουν και οι Άραβες και οι Ιρανοί και οι Ρώσοι.



Το άρθρο εννοεί ότι αν η Κίνα χτυπούσε τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, αν γενικότερα χτυπούσε ισλαμιστές που υποστηρίζονται από τους Άραβες, τους Ιρανούς ή τους Τούρκους, θα μπορούσαν να υπάρξουν αντίποινα στην Xin Jiang από κάποιον από αυτούς. Σίγουρα όμως η κίνηση των ΗΠΑ είναι πολύ έξυπνη, γιατί η περιοχή είναι σημαντικότερη για την Κίνα, και επομένως μπορούν να την αναγκάσουν να βοηθήσει στο να επιβληθεί τάξη στο Αφγανιστάν, κάτι που δεν έχουν καταφέρει να κάνουν στον Περσικό Κόλπο. Οι ΗΠΑ, με μεγάλη μουρμούρα, εξακολουθούν να επωμίζονται το κόστος φύλαξης του Περσικού Κόλπου, ενώ οι ίδιες έχουν μειώσει πάρα πολύ τις εισαγωγές τους από εκεί. Αλλά δεν μπορούν να παραδώσουν μία τόσο σημαντική περιοχή στην Ρωσία και την Κίνα, και οι σύμμαχοι τους στο ΝΑΤΟ περιμένουν από τις ΗΠΑ να φορτώνεται το στρατιωτικό κόστος.

Στο Αφγανιστάν όμως, έχοντας δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια, οι ΗΠΑ μπορούν να αποσύρουν δυνάμεις, ώστε η Κίνα που έχει τα μεγάλα συμφέροντα να τους βοηθάει να χτυπάνε τους Ταλιμπάν. Το άρθρο μάλιστα αναφέρει ότι η Κίνα ζητάει από τις ΗΠΑ μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση των Ταλιμπάν. Με το να αποσύρουν δυνάμεις οι ΗΠΑ της δίνουν την ευκαιρία να το κάνει η ίδια, γλυτώνοντας οι ίδιοι κάποια δις δολάρια, τα οποία θα φορτωθεί η Κίνα. Το άρθρο αναφέρει ότι η Κίνα βασίζεται στον παραδοσιακό της σύμμαχο, το Πακιστάν, προκειμένου να επιβάλλει την τάξη στο Αφγανιστάν και να διασφαλίσει τα συμφέροντα της στην Κεντρική Ασία. Να προσθέσω όμως εγώ ότι το Πακιστάν είναι σαν jukebox. Δουλεύει μόνο όσο ρίχνεις κέρματα. Η Κίνα βέβαια σκοπεύει να ρίξει πολλά κέρματα στο Πακιστάν.


Να προσθέσω επίσης ότι το Jamestown και τα υπόλοιπα Αμερικανικά think tanks έχουν ένα επίπεδο ανάλυσης πολύ υψηλότερο από αυτό των μεγάλων ενημερωτικών πρακτορείων. Και είναι και λογικό άλλωστε, αφού τα ενημερωτικά δίκτυα ειδικεύονται στην ενημέρωση και τα think tanks στην ανάλυση. Απλά το επισημαίνω. Το κακό είναι ότι πολλές φορές τα άρθρα των think tanks είναι πολύ μεγάλα. Αλλά είναι και άλλου επιπέδου.

Κοιτάσματα Πετρελαίου (μαύρο) και Φυσικού Αερίου (κόκκινο)




Για το άρθρο βλέπε:
China and Afghanistan After the NATO Withdrawal”, Νοέμβριος 2015


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου