Κυριακή, 14 Ιουνίου 2015

Ο Πόλεμος στην Υεμένη και ο Αγωγός Ιράν-Ομάν

Ωραίο άρθρο του Bloomberg, με τίτλο “Oman Fights Saudi Bid for Gulf Hegemony With Iran Pipe Plan”, του Απριλίου 2014, που εν μέρει εξηγεί τις αιτίες του πολέμου στην Υεμένη. Το Ομάν είναι μία Αραβική χώρα, σχετικά φτωχή σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, σε σύγκριση τουλάχιστον με τους Άραβες και Πέρσες γείτονες του.

Γράφει το Bloomberg ότι το Ομάν έχει μία ουδέτερη στάση ανάμεσα στην Σαουδική Αραβία και το Ιράν. Το Bloomberg εννοεί ότι η Αραβική ταυτότητα του Ομάν δεν θα το εμποδίσει να πάρει το μέρος των Περσών και όχι των Αράβων, αν το οικονομικό του συμφέρον εξυπηρετείται καλύτερα από τους Πέρσες (Ιράν). Τον Απρίλιο του 2014 το Ιράν και το Ομάν συμφώνησαν στην κατασκευή ενός θαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, που θα μεταφέρει Ιρανικό φυσικό αέριο στο Ομάν.


Να προσθέσω επίσης ότι το Ομάν κατηγορεί την Σαουδική Αραβία ότι κρατά τις τιμές του πετρελαίου πολύ χαμηλά, όπως μπορείτε να διαβάσετε στο παρακάτω άρθρο του Middle East Eye, με τίτλο “Oman criticises Saudi Arabia for keeping oil prices low”, του Μαΐου 2015. Το Ομάν έχει όντως δίκιο, γιατί είναι γνωστό ότι η Σαουδική Αραβία έχει αυξήσει πάρα πολύ την παραγωγή της για να χτυπήσει οικονομικά την Ρωσία και το Ιράν, που βασίζονται κυρίως στα έσοδα από πωλήσεις πετρελαίου, ώστε να έχουν μειωμένη δυνατότητα να χρηματοδοτούν τους συμμάχους τους στο Ιράκ και την Συρία. Μαζί με την Ρωσία και το Ιράν όμως πλήττονται και άλλες χώρες που πουλάνε πετρέλαιο, αλλά δεν έχουν τα έσοδα και την άνεση της Σαουδικής Αραβίας πχ Ομάν.


Βλέπετε στον χάρτη ότι οι Ιρανοί έχουν γεωγραφικό πλεονέκτημα και στην Ευρώπη και στην Ασία σε σχέση με τους Άραβες. Στην Ευρώπη επειδή μπορούν να συνδεθούν μαζί της μέσω Τουρκίας, αλλά και επειδή μπορούν να βγουν στην Μεσόγειο μέσω της Συρίας και του Ιράκ, που είναι σύμμαχοι των Ιρανών. Με τον άξονα Ιράκ-Συρία οι Ιρανοί μπορούν επίσης να μπλοκάρουν την σύνδεση των Αράβων με την Τουρκία. Οι Άραβες αντιθέτως δεν μπορούν ούτε καν να βγουν στην Μεσόγειο, αφού πέφτουν πάνω στο Ισραήλ, το οποίο δεν έχουν ακόμη αναγνωρίσει ως κράτος, και επομένως δεν μπορούν να έχουν μαζί του εμπορικές σχέσεις, γιατί κάτι τέτοιο θα έπληττε το κύρος τους στον Μουσουλμανικό κόσμο. Παρόλο που οι Άραβες του Κόλπου έχουν με το Ισραήλ άτυπη στρατιωτική συνεργασία εναντίον του Ιράν.


Στο μόνο γεωγραφικό σημείο που οι Άραβες του Κόλπου έχουν πλεονέκτημα έναντι των Ιρανών είναι η Αραβική Θάλασσα και ο Ινδικός Ωκεανός, γιατί μπορούν να βγουν εκεί μέσω των Αράβων της Υεμένης και του Ομάν, αποφεύγοντας τον συνωστισμό και την ανασφάλεια των Στενών του Χορμούζ στον Περσικό Κόλπο. Αν όμως οι Άραβες στην Υεμένη και το Ομάν δεν συγκινούνται από την Αραβική τους ταυτότητα, και το Ιράν καπελώσει και εκεί τους Άραβες του Κόλπου, θα χαθεί και αυτό το γεωγραφικό πλεονέκτημα για τους Άραβες, που είναι και το μόνο που διαθέτουν.

Ενδιαφέρον επίσης έχει το ποιοι έστειλαν αεροπλάνα για να βομβαρδίσουν τους Αντάρτες Houthis στην Υεμένη, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν. Βλέπετε στον πίνακα από το άρθρο του Strattfor, με τίτλο “Why Sunni Unity is a Myth”, του Μαΐου 2015, ότι η Τουρκία και το Πακιστάν δεν συμμετείχαν καθόλου στις επιχειρήσεις εναντίον των υποστηριζόμενων από το Ιράν ανταρτών στην Υεμένη, ενώ και η Αίγυπτος, μία μεγάλη στρατιωτική δύναμη, είχε πολύ μικρή συμμετοχή.


Η Τουρκία δεν συμμετείχε γιατί η Σαουδική Αραβία δεν της αναγνωρίζει τον ρόλο της ηγέτιδας δύναμης του Μουσουλμανικού κόσμου, και δεν δέχεται να παραχωρήσει στον Ερντογάν τον ρόλο του Σουλτάνου. Άλλωστε οι Άραβες και οι Τούρκοι έχουν μεγάλες διαφορές από παλιά, και ήταν οι Άραβες αυτοί που έδιωξαν τους Τούρκους από την Μέση Ανατολή στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, με την βοήθεια φυσικά των Άγγλων, οι οποίοι προσπαθούσαν να σταματήσουν την κάθοδο των Γερμανών στον Περσικό Κόλπο. Άλλωστε πρόσφατα, η Σαουδική Αραβία βοήθησε να ανατραπεί στην Αίγυπτο ο Μοχάμεντ Μόρσι της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, που ήταν ένας Αιγύπτιος πολιτικός που αναγνώριζε στον Ερντογάν τον ρόλο του Σουλτάνου του Μουσουλμανικού κόσμου.

Η διαφορά βέβαια είναι ότι η Αίγυπτος δεν έχει πετρέλαιο, ενώ η Σαουδική Αραβία κολυμπάει στο πετρέλαιο, και ως εκ τούτου ο Σαουδάραβας βασιλιάς δεν μπορεί να δεχτεί ως ηγέτη κάποιον άλλο, είτε αυτός ήταν ο Νάσερ παλιότερα, είτε είναι ο Ερντογάν σήμερα, γιατί κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι αποδέχεται να μοιραστεί τον έλεγχο του πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας. Οι Σαουδάραβες μοιράζουν χρήμα δεξιά και αριστερά, αλλά θέλουν να είναι αυτοί που θα έχουν τον απόλυτο έλεγχο του πετρελαίου.

Η Αίγυπτος του Στρατηγού Σίσι δεν συμμετείχε στις επιχειρήσεις στην Υεμένη, γιατί έχει μεγαλύτερα προβλήματα να αντιμετωπίσει, αφού την χτυπάνε από την Λιβύη και την Γάζα η Τουρκία, το Κατάρ και το Ιράν, χρησιμοποιώντας διάφορες οργανώσεις Ισλαμιστών, προσπαθώντας να ξαναφέρουν στην εξουσία τους Αδελφούς Μουσουλμάνους. Η Αίγυπτος επίσης δεν βοηθάει την Σαουδική Αραβία, εκβιάζοντας για μεγαλύτερη οικονομική βοήθεια, αφού το πρόβλημα στην Υεμένη δεν αφορά ιδιαίτερα την Αίγυπτο. Ο Στρατηγός Σίσι ανησυχεί για αυτά που αντιμετωπίζει στην Λιβύη και την Γάζα.

Το Πακιστάν επίσης δεν συμμετείχε στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, παρόλο που είναι παραδοσιακός σύμμαχος των Αράβων. Το Πακιστάν δεν είναι Αραβική χώρα, αλλά είναι Μουσουλμανική Σουνιτική χώρα, και παραδοσιακά λαμβάνει “δωράκια” από τους Άραβες, είτε χρηματικά είτε ενεργειακά, και ως αντάλλαγμα τους παρέχει στρατιωτική υποστήριξη. Το Πακιστάν μπορεί να είναι οικονομικά χάλια, αλλά διαθέτει πυρηνικά όπλα, όπως και ο εχθρός του η Ινδία.

Το Πακιστάν όμως δεν συμμετείχε αυτή τη φορά, γιατί η Κίνα έχει συμφωνήσει με το Πακιστάν, στα πλαίσια των νέων δρόμων του μεταξιού που προωθεί η Κίνα, την ανάπτυξη του οικονομικού διαδρόμου Κίνας-Πακιστάν. Του γνωστού China Pakistan Economic Corridor (CPEC), στον οποίο η Κίνα σκοπεύει να επενδύσει 46 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Κίνα θέλει με μεγάλα έργα υποδομών και με δίκτυα αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου να φτάσει στο λιμάνι Gwadar του Πακιστάν. Από το Gwadar η Κίνα θέλει να στέλνει στην Κίνα με αγωγούς πετρέλαιο και φυσικό αέριο του Περσικού Κόλπου και της Αφρικής, αλλά και άλλες πρώτες ύλες, και μέσω του ίδιου διαδρόμου να στέλνει στους Άραβες και τους Αφρικανούς τα προιόντα της. Το Gwadar θα μετατρέψει την Κίνα σε χώρα δύο ωκεανών (Ινδικός & Ειρηνικός). Σταδιακά ενδεχομένως η Κίνα να θέλει να μετατρέψει το Gwadar και σε βάση για τον Κινεζικό στόλο, κάτι που ανησυχεί πάρα πολύ την Ινδία.

Το θέμα όμως είναι ότι μπροστά σε αυτό το επενδυτικό πακέτο, η θέση του Πακιστάν ανάμεσα στην Κίνα και το Ιράν, μπορεί να αποφέρει στο Πακιστάν πολύ μεγάλα έσοδα και πολύ μεγάλες επενδύσεις. Αυτός είναι ο λόγος που το Πακιστάν δεν θέλει να είναι πλέον εντελώς προσανατολισμένο προς τους Άραβες, αλλά επιδιώκει μία πιο ουδέτερη στάση ανάμεσα στους Άραβες και τους Πέρσες. Αυτό είναι για την Σαουδική Αραβία ένα τεράστιο πλήγμα, γιατί το Πακιστάν ήταν επί δεκαετίες ένας από τους στενότερους συμμάχους της εναντίον του Ιράν.

Για το άρθρο του Bloomberge βλέπε εδώ.

Για το άρθρο του Stratfor βλέπε εδώ.

Για τον οικονομικό διάδρομο China Pakistan Economic Corridor (CPEC) βλέπε εδώ.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου