Τετάρτη, 22 Απριλίου 2015

Τα Δύο Σενάρια για τις Εξελίξεις στις Σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας και οι Δύο Νικηφόρες Στρατηγικές για την Ελλάδα

Βλέπετε στον παρακάτω χάρτη ότι υπάρχουν δύο τρόποι προκειμένου να δημιουργηθεί ένα ανταγωνιστικό στην Gazprom δίκτυο φυσικού αερίου που θα τροφοδοτήσει την Ευρώπη. Ο πρώτος είναι μέσω Τουρκίας, και ο δεύτερος μέσω της Ανατολικής Μεσογείου.

Εικόνα 1



Είναι σαφές ότι η λύση που προτιμούν η ΕΕ και οι ΗΠΑ είναι αυτή της Τουρκίας, γιατί μόνο με αυτήν την λύση μπορεί να δημιουργηθεί ένα δίκτυο που θα αποφύγει την θάλασσα. Στην περίπτωση της Ανατολικής Μεσογείου, είτε με τον αγωγό Ιράν-Ιράκ-Συρίας, είτε με τον αγωγό East Med (Ισραήλ-Κύπρος-Ελλάδας), θα πρέπει ή να δημιουργηθούν υποθαλάσσιοι αγωγοί, ή τα δίκτυα αυτά να βγάζουν το φυσικό τους αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο, να το μετατρέπουν σε LNG (υγροποίηση), και να το στέλνουν με πλοία σε ειδικές εγκαταστάσεις στην Ευρώπη, όπου θα το επαναφέρουν στην αρχική του μορφή (regasification). Είναι σαφές ότι οι λύσεις αυτές είναι κατώτερες και ακριβότερες από την λύση της Τουρκίας, γιατί και οι υποθαλάσσιοι αγωγοί είναι πολύ ακριβοί, και γιατί οι διαδικασίες της υγροποίησης και του regasification είναι επίσης πολύ ακριβές.

Δυστυχώς η Ελλάδα δεν μπορεί να συναγωνιστεί την Τουρκία ούτε από άποψη στρατιωτικής ισχύος, ούτε από άποψη γεωστρατηγικής ισχύος. Ναι μεν η γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας είναι τεράστια, και αυτός είναι και ένας από τους βασικούς λόγους που οι  Ευρωπαίοι συγκέντρωσαν 240 δις ευρώ προκειμένου να αγοράσουν από τις αγορές το χρέος μας και να μας διασώσουν, αλλά η γεωστρατηγική σημασία της Τουρκίας παραμένει σημαντικότερη. Η γεωστρατηγική σημασία της Τουρκίας ήταν πολύ μεγαλύτερη από αυτήν της Ελλάδας κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα, όταν οι πόλεμοι γίνονταν κυρίως για το πετρέλαιο.  Αλλά η διαφορά θα είναι ακόμη μεγαλύτερη κατά την διάρκεια του 21ου αιώνα, για όσο τουλάχιστον τα δίκτυα των φυσικών αερίων θα αποτελούν την βασική αιτία των ενεργειακών πολέμων.

Εφόσον λοιπόν η Τουρκία υπερέχει σαφώς σε στρατιωτική και διπλωματική ισχύ, θα έχει και τον πρώτο λόγο στην επιλογή των κινήσεων που θα κάνει πάνω στην γεωπολιτική σκακιέρα. Η Ελλάδα θα πρέπει να προσαρμόζει την στρατηγική της στις κινήσεις που τα Τουρκικά επιτελεία θα επιλέγουν. Οι πρωταγωνιστές του ενεργειακού πολέμου στην περιοχή μας είναι η Ρωσία και η Τουρκία, και η Ελλάδα θα πρέπει να προσαρμόζει την στρατηγική της ανάλογα με το πως θα εξελίσσονται οι σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας.

Οι σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας χαρακτηρίζονται από μεγάλη ανταγωνιστικότητα, και υπάρχουν δύο σενάρια για το πως αυτές οι σχέσεις θα εξελιχθούν. Το πρώτο σενάριο είναι οι σχέσεις αυτές να ενισχυθούν, και η Τουρκία να προωθήσει το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω του Turk Stream, βάζοντας ουσιαστικά ταφόπλακα στον Southern Energy Corridor που προωθούν η ΕΕ και οι ΗΠΑ. Το δεύτερο σενάριο είναι η Τουρκία να προωθήσει το Αζέρικο, Τουρκμενικό, Ιρανικό και Ιρακινό φυσικό αέριο, όπως επιθυμούν οι ΗΠΑ και η ΕΕ, και να κωλυσιεργήσει στο θέμα του Ρωσικού φυσικού αερίου, κάτι που θα δημιουργήσει ένταση στις σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας.

Υπάρχει φυσικά και το τρίτο σενάριο, που είναι το ιδανικότερο για την Ελλάδα, αλλά και για ολόκληρο τον Δυτικό κόσμο. Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, η ΕΕ, οι ΗΠΑ και η Ρωσία θα βρουν μία λύση, και θα καταφέρουν να συνεννοηθούν. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει η Ρωσία να προωθήσει μεταρρυθμίσεις στην οικονομία της και στην κοινωνία της. Μεταρρυθμίσεις που θα μετατρέψουν την Ρωσία από μία χώρα που βρίσκεται ανάμεσα στην Ανατολή και την Δύση, σε μία χώρα της Δύσης. Δυστυχώς ο Πούτιν είναι ένας παραδοσιακός εθνικοσοσιαλιστής ηγέτης, πρώην κομμουνιστής, που δεν φαίνεται να έχει τέτοιες προθέσεις.  Επομένως θα εξετάσω τα δύο παραπάνω σενάρια, που είναι η συνεργασία της Ρωσίας-Τουρκίας εναντίον της Δύσης, και η σύγκρουση Ρωσίας-Τουρκίας, με την Δύση να βρίσκεται στο πλευρό της Τουρκίας.

Μία Σύντομη Εξέταση των Δεδομένων
Παρόλο που έχω σχεδόν έτοιμο ένα μεγάλο κείμενο με μία εκτενή περιγραφή των σχέσεων Ρωσίας-Τουρκίας, και των ενεργειακών τους δεσμών και αντιθέσεων, θα κάνω μία σύντομη αναφορά στα δεδομένα των αγωγών Turk Stream και TANAP. Ο πρώτος είναι ο Ρωσοτουρκικός αγωγός, που προωθείται από την Ρωσία, και ο δεύτερος είναι ο αγωγός Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν, που προωθείται από τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Ο Turk Stream θα μεταφέρει 63 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα Ρωσικού φυσικού αερίου στα Ελληνοτουρκικά σύνορα. Ο TANAP θα στείλει φυσικό αέριο από την Κασπία Θάλασσα και την Μέση Ανατολή στην Ελλάδα και την Ιταλία, ξεκινώντας με 16 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, και φτάνοντας σταδιακά στα 31 δισεκατομμύρια το 2026. Ο αγωγός TAP, που θα μεταφέρει το φυσικό αέριο του TANAP από την Ελλάδα στην Ιταλία, θα έχει σε πρώτη φάση δυνατότητα μεταφοράς 10 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων, και θα φτάσει κάποια στιγμή τα 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.

Για TANAP-TAP βλέπε παρακάτω χάρτη, από το άρθρο του London School of Economics, με τίτλο Who are the winners and losers from the cancellation of the South Stream pipeline”.

Εικόνα 2



Για δυνατότητα μεταφοράς Turk Stream, ΤΑΝΑP και TAP, βλέπε τα τρία παρακάτω άρθρα, από το site του κρατικού Ρωσικού πρακτορείου ειδήσεων RT (Russia Today), του πρακτορείου Reuters, και του site του αγωγού TAP.

Russia guarantees supply of 47 bn cubic meters of gas to Greece”, April 2015
7η Παράγραφος
The pipeline’s capacity will be 63 billion cubic meters of gas, with 50 billion cubic meters delivered to a new gas hub on the Turkish-Greek border. The first line is expected to supply 15.75 billion cubic meters to the Turkish market; the delivery is scheduled to begin in December 2016.

Turkmenistan inks deal with Turkey to supply gas to TANAP pipeline”
7η Παράγραφος
TANAP envisages carrying 16 billion cubic metres (bcm) of gas a year from Azerbaijan's Shah Deniz II field in the Caspian Sea, one of the world's largest gas fields, which is being developed by a BP-led consortium. TANAP's capacity is set to rise to 23 bcm by 2023 and to 31 bcm by 2026.

“TAP at a glance”
11η Παράγραφος
Anticipating future needs, TAP's developers integrated flexibility into the pipeline design to accommodate future gas volumes. TAP's initial capacity of 10 billion cubic metres (bcm) of gas per year is equivalent to the energy consumption of approximately seven million households in Europe. In future, the addition of two extra compressor stations could double throughput to more than 20 bcm as additional energy supplies come on stream in the wider Caspian region.

Το πρώτο που πρέπει να παρατηρήσουμε είναι ότι οι αγωγοί Turk Stream και TANAP θα μεταφέρουν στα Ελληνοτουρκικά σύνορα 94 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως (63 δις+31 δις). Άρα το πρώτο που πρέπει να μας απασχολήσει είναι το αν υπάρχει αρκετή ζήτηση για να απορροφήσει αυτή την τεράστια ποσότητα φυσικού αερίου. Από τους Turk Stream και TANAP η Τουρκία χρειάζεται 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, για να τροφοδοτήσει το δυτικό της τμήμα, που προς το παρόν τροφοδοτείται από την Ουκρανία, και είναι υψηλού ρίσκου λόγω των κρίσεων στις σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας.

Το Ανατολικό της τμήμα η Τουρκία το τροφοδοτεί με τον Ρωσικό αγωγό Blue Stream, που συνδέει την Ρωσία με την Τουρκία (Σαμψούντα), αλλά και από εισαγωγές που ήδη κάνει από το Ιρακινό Κουρδιστάν, το Ιράν και το Αζερμπαϊτζάν, με χρήση των υφιστάμενων δικτύων. Για τις εισαγωγές φυσικού αερίου της Τουρκίας βλέπε το παρακάτω link της Energy Information Administration, με τίτλο “Turkey”. Για Blue Stream βλέπε παραπάνω χάρτη London School of Economics.

TURKEY
47η Παράγραφος
In 2012, Turkey imported approximately 1.6 Tcf of natural gas, with 56% of that volume coming from Russia. Another 18% of the total came from Iran, the second-largest source country. Sizeable shares of natural gas imports also originated in Azerbaijan and Algeria. Most of Turkey's natural gas imports are transported via pipelines, including those from Russia, Iran, and Azerbaijan. Turkey also imports liquefied natural gas (LNG), particularly from Algeria and Qatar.

Εικόνα 3



Όπως μπορείτε να διαβάσετε στο παραπάνω λινκ της Energy Information Administration, η Τουρκία εισάγει 45 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, ή 1.6 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια. Ένα κυβικό μέτρο αντιστοιχεί σε 35 κυβικά πόδια. Όπως είπα, από τα δίκτυα ΤΑΝΑP και Turk Stream η Τουρκία χρειάζεται 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, προκειμένου να αντικαταστήσει το φυσικό αέριο που εισάγει από την Ουκρανία, και που είναι πάντα υψηλού ρίσκου, λόγω των κρίσεων στις σχέσεις Ρωσίας-Ουκρανίας. Ενδεχομένως η Τουρκία να απορροφήσει και μία μικρή ποσότητα από τον αγωγό TANAP.

Μπορείτε να το επιβεβαιώσετε και στο άρθρο της κρατικής Ρωσικής RT, με τίτλο “Russia guarantees supply of 47 bn cubic meters of gas to Greece”, του Απριλίου 2015. Όπως γράφει και το άρθρο, η Τουρκία και η Ρωσία έχουν συμφωνήσει ότι τα 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα από τον Turk Stream να παραμένουν στην Τουρκία, και τα υπόλοιπα 50 περίπου δισεκατομμύρια θα εξάγονται στην Ευρώπη. Γράφει το άρθρο:

7η Παράγραφος
The pipeline’s capacity will be 63 billion cubic meters of gas, with 50 billion cubic meters delivered to a new gas hub on the Turkish-Greek border. The first line is expected to supply 15.75 billion cubic meters to the Turkish market; the delivery is scheduled to begin in December 2016.

Επομένως τίθενται δύο ερωτήματα. Το πρώτο είναι το ποιος θα αγοράσει τα υπόλοιπα 75 με 80 σχεδόν δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου των αγωγών Turk Stream και TANAP, και το ποιος θα τα μεταφέρει στην Ευρώπη. Όπως ήδη είπα, ο TAP θα έχει σε πρώτη φάση την δυνατότητα μεταφοράς 10 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων, και θα φτάσει σταδιακά στα 20 δισεκατομμύρια. Η Ρωσία μιλάει για την κατασκευή του Balkan Stream, που θα ενώσει την Ελλάδα με την Ουγγαρία, μέσω Σκοπίων και Σερβίας.

Για τον Balkan Stream δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί ούτε ποια θα είναι η δυνατότητα μεταφοράς του, αλλά αυτό είναι το μικρότερο πρόβλημα. Το σημαντικότερο πρόβλημα είναι ότι η Ρωσική οικονομία είναι υπό καθεστώς κατάρρευσης, και δεν μπορεί αυτή τη στιγμή να χρηματοδοτήσει ούτε καν τον Turk Stream, για τον οποίο απαιτούνται περίπου 10-15 δισεκατομμύρια δολάρια. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον Balkan Stream βλέπε “Η Ελλάδα, η Ουγγαρία και ο Balkan Stream

Ο παρακάτω χάρτης εμφανίζει με κόκκινο χρώμα τον Balkan Stream, με μαύρο χρώμα τον Turk Stream, και με κίτρινο χρώμα το τμήμα του αγωγού στην Ελλάδα, που θα ενώσει τον Turk Stream με τον Balkan Stream. Για το Ελληνικό τμήμα του αγωγού, ας τον πούμε Greek Stream, βλέπε “Πάνος Καμμένος-Constantin Malofeyev Μέρος 2”.

Εικόνα 4



Να επιστρέψω τώρα στο θέμα της βιωσιμότητας των αγωγών. Όπως είπα το δυτικό τμήμα της Τουρκίας χρειάζεται περίπου 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, και οι χώρες γύρω από το δυτικό τμήμα της Τουρκίας άλλα 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Για να έχετε μία αίσθηση των μεγεθών, σκεφτείτε ότι η Ελλάδα εισάγει περίπου 2 με 2.5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, όπως μπορείτε να διαβάσετε στο παρακάτω άρθρο του Energia.gr, με τίτλο “Για Ποια Επανεκκίνηση στις Ελληνο-Ρωσικές Σχέσεις Ομιλούμε”, του Απριλίου 2015. Το Energia.gr έχει και δωρεάν υπηρεσία newsletter. Δεν είναι εξίσου καλό με τα ξένα sites, αλλά για Ελλάδα καλό είναι.  Γράφει το άρθρο:

4η Παράγραφος
Θα πρέπει να σημειώσουμε επίσης ότι το 1996 η Ελλάδα ξεκινήσε τις πρώτες εισαγωγές Ρωσικού φυσικού αερίου έχοντας προηγηθεί η κατασκευή του κύριου αγωγού (Σιδηρόκαστρο – Πάτημα) και πολλών κλάδων που υλοποιήθηκαν από εξειδικευμένες Ρωσικές εταιρείες. Με τις εισαγωγές να αυξάνονται σταδιακά φθάνοντας στα σημερινά επίπεδα των 2.2-2.6 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων κατ’ έτος με εμπορική αξία άνω των 1.0 δισεκατομμυρίων ευρώ. Με προοπτικές για περαιτέρω εισαγωγές εφόσον ανακάμψει η Ελληνική οικονομία και η κυβέρνηση αποφασίσει να προωθήσει την επέκταση του υπό σχεδίαση αγωγού Turkish Stream στα Ελληνικά εδάφη, όπου μέσω αυτών θα οδεύσει για να προμηθεύσει τις κύριες Ευρωπαϊκές αγορές (μέσω του υπό σχεδίαση αγωγούTesla που θα ενώνει την Ελλάδα, FYROM, Σερβία και θα καταλήγει στην Ουγγαρία). Με την κατασκευή του Ελληνικού τμήματος του ανωτέρω αγωγού ως τώρα να αποτελεί το νέο στοιχείο στις Ελληνο-Ρωσικές σχέσεις.

Στο παρακάτω άρθρο του Euractiv, με τίτλο “Šefčovič: Turkish Stream will not work”, του Φεβρουαρίου 2015, μπορείτε να διαβάσετε ότι ο Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα ενέργειας, Maros Sefcovic, δήλωσε ότι οι Ευρωπαϊκές χώρες που βρίσκονται γύρω από την Τουρκία χρειάζονται περίπου 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, το δυτικό τμήμα της Τουρκίας χρειάζεται άλλα 15, και επομένως δεν είναι δυνατόν να απορροφηθούν οι ποσότητες των Turk Stream και του ΤΑΝΑP. Προφανώς μιλάει για την Βουλγαρία, τα Σκόπια, την Ελλάδα κλπ. Γράφει το άρθρο:

8η Παράγραφος
On top of it, he said he was questioning the economic viability of the project, because in his words Turkey needed some 15 billion cubic metres per year (bcm/y), and the other countries of the region needed another 15 bcm.

Στην σελίδα 10 του παρακάτω άρθρου του Oxford Energy Institute, του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, με τίτλο “Reducing European Dependence on Russian Gas”, του Οκτωβρίου 2014, βλέπετε την ζήτηση των Ευρωπαϊκών χωρών σε φυσικό αέριο σήμερα, και το πως αυτή η ζήτηση αναμένεται να διαμορφωθεί το 2030.

Εικόνα 5



Βλέπετε ότι το 2030 η ζήτηση φυσικού αερίου αναμένεται να διαμορφωθεί στα 3.6 δις για την Ελλάδα, στα 3.3 δις για την Βουλγαρία, στα 2.3 δις για την Σερβία, στα 0.12 δις για τα Σκόπια, και στα 0.30 δις για την Βοσνία. Πρέπει γενικά να έχουμε υπόψη μας ότι οι οικονομίες της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων είναι παραδοσιακές σοσιαλιστικές οικονομίες, με πολύ μεγάλο κρατικό παρεμβατισμό και διαφθορά, και κατά συνέπεια είναι πολύ αδύναμες οικονομίες, με χαμηλές ενεργειακές ανάγκες. Αντιθέτως οι χώρες της Βόρειας, Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης, εφαρμόζουν την πιο μοντέρνα εκδοχή του σοσιαλισμού, που ναι μεν πιστεύει σε πολύ υψηλούς φορολογικούς συντελεστές, αλλά πιστεύει επίσης σε πολύ χαμηλό κρατικό παρεμβατισμό.

Δεν θέλω να συνεχίσω με το θέμα της βιωσιμότητας των αγωγών TANAP και Turk Stream, γιατί δεν είναι αυτό το βασικό θέμα του παρόντος κειμένου. Ωστόσο πριν συνεχίσω θα αναφέρω ένα άρθρο της Χουριέτ, με τίτλο “Why TANAP is more important than the Turkish Stream”, του Δεκεμβρίου 2014. Στο άρθρο αναφέρεται ότι ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας δήλωσε ότι ο Trans-Anatolian Pipeline (TANAP) είναι για την Τουρκία πολύ σημαντικότερο έργο από τον Turk Stream. Το άρθρο μάλιστα εκφράζει την άποψη ότι είναι δύσκολο να κατασκευαστούν και ο TANAP και ο Turkish Stream. Γράφει το άρθρο:

9η και 10η Παράγραφος
Turkish Foreign Minister Mevlüt Çavuşoğlu had to clearly underline that Turkey’s priority was the TANAP project. “We know how important [TANAP] is for TurkeyGeorgia and Europe, particularly southeastern Europe. Along with the TAP [Trans Adriatic Pipeline], the TANAP is a project that could carry natural gas to different European countries. We should all exert efforts for the completion of this project, regardless of the decrease in oil and gas prices," he stressed.

Çavuşoğlu’s statement is particularly important because he admitted that TANAP’s objective is no different from the Turkish Stream. Both will supply natural gas to European markets. However, given the decrease in energy demands in European markets, it will be hard to have two pipelines operating at the same time.

Νομίζω ότι τα παραπάνω στοιχεία παρέχουν μία εισαγωγική εικόνα για τον Turk Stream και τον TANAP-TAP, και μπορώ τώρα να συνεχίσω στα πιθανά σενάρια για τις εξελίξεις στις σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας, και την στρατηγική που θα πρέπει να ακολουθήσει η Ελλάδα σε κάθε περίπτωση.

1ο Σενάριο
Η Τουρκία προωθεί το δίκτυο TANAP-TAP (πράσινη γραμμή) και κωλυσιεργεί στην κατασκευή του Ρωσικού αγωγού Turk Stream που προωθεί η Ρωσία (κόκκινη γραμμή). Βλέπε παρακάτω χάρτη.

 Εικόνα 6



Σε αυτή την περίπτωση η Ελλάδα έχει κοινά συμφέροντα με την Τουρκία, και θα πρέπει να σπρώξει με όλες της τις δυνάμεις το δίκτυο TANAP-TAP που προωθούν οι ΗΠΑ και η ΕΕ. Σε αυτή την περίπτωση ενισχύουμε τις σχέσεις μας με την ΕΕ, τις ΗΠΑ αλλά και με την Τουρκία και κάνουμε διασφαλίζουμε τα βόρεια σύνορα μας. Το μόνο κόστος είναι ότι αυξάνεται ο ανταγωνισμός στις αγορές φυσικού αερίου για την Ρωσία, που για εμάς που είμαστε καταναλωτές και όχι παραγωγοί δεν είναι καν κόστος, αλλά όφελος.

Στην συνέχεια, η Ελλάδα θα πρέπει να χρησιμοποιήσει τον κάθετο αγωγό Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας-Ουκρανίας, που εξυπηρετεί και την ΕΕ και τις ΗΠΑ, προκειμένου να παρασύρει την Τουρκία σε μία σύγκρουση με την ΕΕ και τις ΗΠΑ. Εκτός από το να μειώσει την εξάρτηση της από την Ρωσία, η ΕΕ επιθυμεί να μειώσει και την εξάρτηση της και από την Τουρκία. Οι κάθετοι αγωγοί μέσω του Βορείου Αιγαίου, της Ελλάδας και της Βουλγαρίας, είναι στρατηγικής σημασίας για την ΕΕ, προκειμένου να πετύχει αυτόν τον στόχο. Το σχέδιο είναι να δημιουργηθεί πλωτός σταθμός υποδοχής LNG στο Βόρειο Αιγαίο, ο οποίος θα χρηματοδοτηθεί από την ΕΕ, ο οποίος θα τροφοδοτεί τους κάθετους Ευρωπαϊκούς αγωγούς. Βλέπε παρακάτω χάρτη.

 Εικόνα 7



Για περισσότερες πληροφορίες για την σημασία των κάθετων αγωγών για την ΕΕ βλέπε “Ο Αγωγός IGB ως Άμυνα της Ελλάδας Απέναντι στην Τουρκία (Interconnector Greece Bulgaria)”.

Παρόλο που έχουμε κάθε δικαίωμα να προχωρήσουμε στην δημιουργία και του κάθετου αγωγού, αλλά και του πλωτού σταθμού LNG, που θα έχουν χρηματοδοτηθεί από την ΕΕ και δεν θα ελέγχονται από την Ρωσία και την Τουρκία, θα πρέπει να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί, γιατί αυτά τα δίκτυα θίγουν και τα συμφέροντα της Τουρκίας και της Ρωσίας. Η Τουρκία έχει αποδείξει ότι στην ενεργειακή της πολιτική μασάει σίδερα. Το είδαμε και στην Συρία, και στο Ιράκ, και στην Γάζα, και στην Αίγυπτο και στην Λιβύη.

Επομένως η Ελλάδα θα πρέπει απλά να δηλώσει στην ΕΕ και στo NATO την πλήρη στήριξη της στα κάθετα δίκτυα που είναι διατεθειμένη να χρηματοδοτήσει η ΕΕ, και τον πλωτό σταθμό LNG στο Βόρειο Αιγαίο, και από εκεί και πέρα ας βγάλουν αυτοί το φίδι από την τρύπα. Αν το ΝΑΤΟ και η ΕΕ προωθήσουν τον αγωγό, η Θράκη θα γίνει σύνορο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Αν δεν καταφέρουν να βγάλουν άκρη με την Τουρκία, θα έχουμε δημιουργήσει μία ακόμη πληγή στις σχέσεις των ΗΠΑ και της ΕΕ με την Τουρκία.

Δυστυχώς σε αυτό το 1ο σενάριο, στο σενάριο της έντασης ανάμεσα στην Τουρκία και την Ρωσία, δεν θα πρέπει να περιμένουμε από τους Εφιάλτες του πολιτικού μας συστήματος να κάνουν τα παραπάνω. Θα πρέπει να περιμένουμε να προωθήσουν τα συμφέροντα του πολιτικού μας συστήματος και της Ρωσίας, που σημαίνει είτε να τα κάνουν όλα Κούγκι, προκειμένου να δημιουργήσουν μία ανάφλεξη στα Ελληνοτουρκικά σύνορα, είτε να εμποδίσουν τον Southern Energy Corridor μέσω της ακύρωσης του αγωγού TAP. Ήδη γίνονται προσπάθειες και προς τις δύο αυτές κατευθύνσεις.

Εννοείται ότι δεν θα τολμήσουν να κάνουν μία επίθεση στην Τουρκία προκειμένου να σταματήσουν το δίκτυο TANAP-TAP. Θα εμποδίσουν την κατασκευή του δικτύου TAP, που θα στείλει το φυσικό αέριο του TANAP στην Ιταλία μέσω Ελλάδας, θα δημιουργήσουν πολύ εχθρικές σχέσεις με την ΕΕ και τις ΗΠΑ, και θα ανοίξει ο δρόμος για μία Τουρκική επίθεση στην Θράκη, που είναι μία περιοχή με πολύ έντονο Μουσουλμανικό στοιχείο.

Βλέπετε άλλωστε στον χάρτη πόσο σημαντική είναι η Θράκη για την Τουρκία. Με τον έλεγχο της Θράκης η Τουρκία μπορεί σχεδόν να ενώσει την Τουρκία με τα Σκόπια, με τα οποία έχει πολύ καλές σχέσεις. Ο έλεγχος της Θράκης είναι πολύ σημαντικός για την Τουρκία, γιατί μπορεί να βγάλει την Τουρκία στην Αδριατική Θάλασσα και την Ιταλία, μέσω των Σκοπίων και της Αλβανίας. Επίσης, αν η Τουρκία είχε τον έλεγχο της Θράκης, θα μπορεί να προωθήσει η ίδια τα κάθετα δίκτυα προς την Ουκρανία, χωρίς να υφίσταται την γεωπολιτική απομείωση που θα της προκαλέσει η κατασκευή ενός τέτοιου αγωγού από την Ελλάδα. Βλέπετε ότι με τα υφιστάμενα σύνορα η Τουρκία δεν μπορεί να τροφοδοτήσει την Ανατολική Ευρώπη με κάθετα δίκτυα μέσω του Βορείου Αιγαίου. Μόνο η Ελλάδα μπορεί να το κάνει αυτό.

 Εικόνα 8



Για να μην μακρηγορώ, παρόλο που σε αυτό το 1ο σενάριο η νικηφόρα στρατηγική για την Ελλάδα είναι η συνεργασία με την Τουρκία και η προώθηση του δικτύου TANAP-TAP, από το πολιτικό μας σύστημα θα πρέπει να περιμένουμε την επιλογή της έντασης με την Τουρκία, προκειμένου να προωθήσουν τα συμφέροντα της Ρωσίας, που είναι η χώρα που πληρώνει με “μαύρα”, και τα συμφέροντα του πολιτικού μας συστήματος που πλήττεται από την ΕΕ.

Να προσθέσω επίσης, ότι σε αυτό το σενάριο η Ελλάδα δεν μπορεί να προωθήσει τον αγωγό East Med, γιατί η Τουρκία δεν θα ανεχτεί αυτόν τον αγωγό, και οι ΗΠΑ και η ΕΕ θα είναι πολύ δύσκολο να ασκήσουν τόσο μεγάλη πίεση στην Τουρκία, την στιγμή που θα τους έχει προωθήσει το βασικό τους δίκτυο, τον Southern Energy Corridor. Ο αγωγός East Med (Ισραήλ-Κύπρος-Ελλάδα) είναι επίσης επιζήμιος για τα Ρωσικά συμφέροντα, αφού θα στέλνει μη Ρωσικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη. Η Ρωσία εμπλέκεται στο φυσικό αέριο του Ισραήλ και της Κύπρου προκειμένου να ασκεί πίεση στην Τουρκία και στο Κατάρ. Η Ρωσία μπορεί να στηρίξει το φυσικό αέριο της Κύπρου και του Ισραήλ μόνο αν αυτό κατευθύνεται προς την Βόρεια Αφρική και την Νότια Ασία, περιοχές στις οποίες έτσι κι αλλιώς δεν φτάνει το Ρωσικό φυσικό αέριο. Επομένως σε αυτό το 1ο σενάριο, η νικηφόρα στρατηγική για την Ελλάδα είναι να προωθήσει το δίκτυο TANAP-TAP και να ξεχάσει τον αγωγό East Med.

2ο Σενάριο
Το δεύτερο σενάριο είναι η Τουρκία να συμμαχήσει με την Ρωσία, προκειμένου να εξασφαλίσει ακόμη μεγαλύτερες εκπτώσεις στις τιμές του φυσικού αερίου, και να χτυπήσει την ΕΕ και τις ΗΠΑ, κωλυσιεργώντας στην προώθηση του ΤΑΝΑP-TAP. Αυτό το σενάριο θα ήταν το ιδανικό για την Ελλάδα, η οποία θα έπρεπε να ευθυγραμμιστεί με τις ΗΠΑ και την ΕΕ, μη επιτρέποντας να περάσουν από τα Ελληνικά εδάφη δίκτυα που δεν έχουν την έγκριση της ΕΕ. Σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσαμε ακόμη και να βγούμε μπροστά και να χτυπήσουμε την Τουρκία, με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ στο πλευρό μας.

Αν η Τουρκία προωθούσε το Ρωσικό φυσικό αέριο και μπλόκαρε τον Southern Energy Corridor, θα έπαυε ουσιαστικά να είναι ένα μέλος του ΝΑΤΟ, είτε αυτό συνοδευόταν από μία επίσημη αποχώρηση της Τουρκίας από την συμμαχία, είτε όχι. Σε αυτό το σενάριο οι ΗΠΑ και η ΕΕ θα πατούσαν με όλες τους τις δυνάμεις πάνω στον αγωγό East Med. Σε αυτή την περίπτωση θα έπρεπε να προωθήσουμε τον East Med με όλες μας τις δυνάμεις. Δυστυχώς αυτό το σενάριο, που είναι το ιδανικό για την Ελλάδα, μοιάζει περισσότερο με σενάριο επιστημονικής φαντασίας, παρά με ένα σενάριο που έχει αρκετές πιθανότητες να επαληθευτεί. Δεν νομίζω ότι η Τουρκία έχει Τσίπρες και Καμμένους στο πολιτικό της σύστημα.

Ακόμη όμως και να αποφάσιζε η Τουρκία να χτυπήσει το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, δεν θα έπρεπε να περιμένουμε από πολιτικό μας σύστημα να ακολουθήσει την νικηφόρα στρατηγική που περιγράφω παραπάνω. Το αναμενόμενο θα ήταν η Ρωσία και το Κατάρ να έφερναν την Ελλάδα στο πλευρό της Τουρκίας και της Ρωσίας, μπλοκάροντας τον αγωγό East Med, όπως βλέπετε στον παρακάτω χάρτη.

Εικόνα 9



Αν πίστευα ότι θα υπήρχαν μεγάλες πιθανότητες να προκύψει αυτό το σενάριο, θα έγραφα πολύ περισσότερα, αλλά νομίζω ότι είναι χάσιμο χρόνου, γιατί δεν πιστεύω ότι η Τουρκία θα κάνει ποτέ κάτι τέτοιο. Άλλωστε ο αγωγός TANAP ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2015, ενώ ο Turk Stream είναι ένα σχέδιο που βρίσκεται στα χαρτιά. Αλλά κι αν ακόμη η Τουρκία έκανε κάτι τέτοιο, θα το έκανε ως διπλωματικό ελιγμό, προκειμένου να μας αποκόψει από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, και να μας τεμαχίσει με την ησυχία της.

Συμπεράσματα
Το σενάριο που δείχνει να είναι το πιο πιθανό αυτή τη στιγμή είναι το 1ο σενάριο, με την Τουρκία να προωθεί το δίκτυο TANAP-TAP, και να κωλυσιεργεί στο θέμα του Turk Stream. Άλλωστε η Ρωσία και η Τουρκία υπέγραψαν ένα απλό memorandum of understanding για τον Turk Stream. Ένα μνημόνιο κατανόησης, που σημαίνει ότι συμφωνούν να εξετάσουν το project, χωρίς καμία πλευρά να δεσμεύεται. Το 2ο σενάριο που περιέγραψα μοιάζει περισσότερο με σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Το 3ο σενάριο που περιέγραψα, που είναι και το ιδανικό σενάριο για την Ελλάδα, αυτό της εύρεσης μίας λύσης που θα ήταν αποδεκτή και από την Ρωσία, και από την ΕΕ, και από τις ΗΠΑ, δεν δείχνει το πιο πιθανό αυτή την στιγμή, αλλά δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποκλειστεί.

Να προσθέσω επίσης ότι η πληροφόρηση για το θέμα του Turk Stream είναι πάρα πολύ κακή, γιατί η Ρωσική επιρροή στο πολιτικό μας σύστημα είναι πολύ μεγάλη σε όλους τους πολιτικούς χώρους. Το Κατάρ, που είναι η άλλη μεγάλη επιρροή, δεν έχει μεγάλα συμφέροντα στην Ευρώπη, προκειμένου να ρίξει χρήμα για αυτά τα θέματα. Το Κατάρ θα το εξυπηρετούσαν οι κάθετοι αγωγοί Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας, αφού είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, και θα έστελνε σε αυτούς τους αγωγούς φυσικό αέριο, αλλά δεν ξέρω αν το Κατάρ θα ήταν διατεθειμένο να συγκρουστεί με την Τουρκία, που θίγεται από αυτά τα δίκτυα. Η Τουρκία είναι ο βασικός στρατιωτικός σύμμαχος του Κατάρ, το οποίο έχει μία τεράστια ρευστότητα, αλλά έναν πολύ μικρό στρατό.

Στο παρακάτω ηχητικό θα ακούσετε έναν από τους ειδικούς του ΣΥΡΙΖΑ σε θέματα ενέργειας, τον Θανάση Πετράκο, ο οποίος λέει ότι ο Turk Stream δεν είναι ανταγωνιστικός με τον TAP, γιατί ο Turk Stream είναι πολύ μεγάλος, ενώ ο TAP είναι πολύ μικρός. Αυτό είναι φυσικά προπαγάνδα, αφού ο TAP βασίζεται κυρίως στον TANAP, και ο Turk Stream είναι ανταγωνιστικός προς τον TANAP.

Να προσθέσω και κάτι άσχετο με τα παραπάνω, αλλά σχετικό με τα ενεργειακά. Η προπαγάνδα των Ελληνικών ΜΜΕ ισχυρίζεται ότι ο Ρωσικός αγωγός πετρελαίου Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, ο οποίος θα χτυπούσε τον αγωγό που προωθούσαν οι ΗΠΑ, τον αγωγό Baku-Ceyhan, στον οποίο συμφώνησε ο Κώστας Καραμανλής το 2007, εγκαταλείφθηκε επειδή ο Γιωργάκης ο Παπανδρέου ήταν φιλοαμερικανός. Η πραγματικότητα είναι ότι τον αγωγό εγκατέλειψε η Βουλγαρία το 2011, λόγω της εκλογής του φιλοδυτικού πρωθυπουργού Borissov.

Στο παρακάτω άρθρο των Reuters, με τίτλο “Bulgaria to abandon trans-Balkan oil pipeline”, του Δεκεμβρίου 2011, θα διαβάσετε ότι μετά την ακύρωση του αγωγού από την Βουλγαρία, ο Γιάννης Μανιάτης, βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και Υπουργός Ενέργειας της κυβέρνησης Παπανδρέου, ο οποίος ήταν Υπουργός Ενέργειας και επί κυβερνήσεως Σαμαρά, δήλωσε ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στην κατασκευή του αγωγού.

13η, 14η και 15η Παράγραφος
Greek deputy Energy Minister Yannis Maniatis said in a statement that Athens remained firmly committed to the project.
Sofia has repeatedly said it was likely to walk out of the project because of risks to nature and opposition from local residents who fear it will hurt fishing and tourism and offer few economic benefits.
Bulgaria has taken a tougher stance on Russia's energy projects since the cabinet of Boiko Borisov took office in 2009.
19η Παράγραφος
The three countries set up a joint venture company for the project: Trans-Balkan Pipeline, in which Moscow holds 51 percent, while Sofia and Athens have 24.5 percent each. The Russian stake is held by Russian oil pipeline monopoly Transneft, its largest crude producer, Rosneft and Gazprom Neft.

Επίσης στο παρακάτω άρθρο του Novinite, ενός πολύ μεγάλου Βουλγαρικού ενημερωτικού site, με τίτλο “Bulgaria Abandons Burgas-Alexandroupolis Oil Pipeline”, του Δεκεμβρίου 2011, θα διαβάσετε ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου, ο Θεόδωρος Πάγκαλος, άσκησε πολύ σκληρή κριτική προς την Βουλγαρία, όταν η τελευταία αποφάσισε να κάνει πίσω στο θέμα του αγωγού.

19η Παράγραφος
In December last year, Greece's Deputy Prime Minister Theodoros Pangalos was especially critical of Bulgaria as regards the issue of the construction of the Burgas-Alexandroupolis pipeline claiming that the rightist governments in Bulgaria in the past 15 years – including the current Borisov government – have served American interests by blocking the progress of the oil pipeline. Greece has been a strong proponent of the pipe.

24η, 25η, 26η και 27η Παράγραφος
The Trans-Balkan Pipeline company, which is in charge of the construction and subsequent operation of the future pipeline, and is headquartered in the Netherlands, was set up in 2008.
The Russian participant in the project, Pipeline Consortium Burgas-Alexandroupolis Ltd, has a share of 51%. It was founded jointly by three companies: AK Transneft (33.34%), NK Rosneft (33.33%), and Gazrpom Neft (33.33%).
The Bulgarian Joint stock company "Project Company Oil Pipeline Burgas-Alexandroupolis – BG" AD has a share of 24.5%. It was initially founded as jointly by two state companies, Bulgargaz (50%) and Technoexportstroy (50%) but was transferred in full to the Finance Ministry in February 2010.
The Greek participants are Helpe Thraki AE with 23.5% and the Greek government with 1%. The Helpe-Thraki AE was founded jointly by "Hellenic Petroleum" (25%) and "Thraki" (75%).

Στο παρακάτω άρθρο του Βουλγαρικού Novinite, με τίτλο “Russia, Turkey Fall Out over Samsun-Ceyhan Oil Pipeline Project”, του Σεπτεμβρίου 2010, θα διαβάσετε ότι όταν η Βουλγαρία εγκατάλειψε το σχέδιο για τον Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, η Ρωσία προσπάθησε να προωθήσει τον αγωγό Σαμσούντα-Ceyhan με την Τουρκία, αλλά ο αγωγός δεν προχώρησε, γιατί όπως δήλωσε η Ρωσία οι οικονομικές απαιτήσεις της Τουρκίας ήταν παράλογες. Το άρθρο περιλαμβάνει και τον χάρτη του αγωγού που βλέπετε παρακάτω.

1η και 2η Παράγραφος
Russia and Turkey will be starting their negotiations for the construction of the Samsun-Ceyhan oil pipeline from scratch because of disagreements, announced Russian company Transneft.
"[Turkey's] offer is to sign an inter-governmental agreement in which they are trying to get us to agree to economically unacceptable terms. Of course, we don't agree, and we are starting the new round of talks practically from scratch," declared the CEO of Transneft, one of the Russian partners in the Samsun-Ceyhan project, Nikolai Tokarev, as cited by RIA Novosti.
The Samsun-Ceyhan oil pipeline is a project to transport Russian and Caspian oil from the Black Sea to the Mediterranean by circumventing the Turkish Straits. It has been described as the major competitor of the Burgas-Alexandroupolis oil pipeline, a project of Russia, Bulgaria, and Greece, whose fate is uncertain over environmental concerns of the Bulgarian government.

7η Παράγραφος
The agreement for the construction and operation of the Samsun-Ceyhan oil pipeline was signed in October 2009 by representatives of Russian companies Rosneft, Transneft, and Sovkomflot, the Turkish Calik Group, and the Italian Eni. Lukoil has also expressed interest in the project.
In Bulgaria critics of the unwillingness of the Borisov government to commit firmly to the Burgas-Alexandroupolis project have used the development of the Samsun-Ceyhan project as an argument claiming that only one of these two pipes could be built and Bulgaria will lose many benefits to Turkey if it gives up the BA pipe.
Russian officials have also made it clear that Russia would seek alternative projects with neighboring states if Bulgaria decides against participating in any joint energy projects such as the Burgas-Alexandroupolis oil pipeline.

Εικόνα 10


Εδώ μας λένε ότι ο Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη δεν προχώρησε επειδή ο Γιωργάκης ο Παπανδρέου ήταν φιλοαμερικανός, ενώ το ΠΑΣΟΚ έβριζε τους Βούλγαρους, όταν ο όντως φιλοδυτικός Borissov ακύρωσε τον αγωγό. Για να καταλάβετε τον αντιαμερικανισμό του Ελληνικού κοινοβουλίου, ακούστε το παρακάτω απόσπασμα από μία συνέντευξη του Θεόδωρου Πάγκαλου στον Βασίλη Χιώτη. Ο Πάγκαλος είναι ο πολιτικός που μισεί τον ΣΥΡΙΖΑ περισσότερο από κάθε άλλον πολιτικό.

Παρόλα αυτά, δηλώνει ότι θα έπρεπε η Ελλάδα να αποσύρει τον πρέσβη της από τις ΗΠΑ, επειδή οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι η αποφυλάκιση του Σάββα Ξηρού ήταν μία εχθρική προς τις ΗΠΑ ενέργεια. Ακούστε τι λέει. Ο Πάγκαλος βέβαια είπε ότι δεν ήταν σωστή η απόφαση της αποφυλάκισης του Ξηρού, αλλά βρίζει τις ΗΠΑ για την δήλωση τους, και ζητάει την απομάκρυνση του Έλληνα πρέσβη από τις ΗΠΑ. Πιο ακραία αντιαμερικανός ακόμη και από τον ΣΥΡΙΖΑ. Επί της ουσίας τουλάχιστον, γιατί μπορεί να ξέρει να ντύνει τον αντιαμερικανισμό του.

Παρεξηγήθηκε λοιπόν ο Πάγκαλος που θίχτηκαν οι ΗΠΑ. Ο Τσίπρας έδωσε τα υπουργεία εξωτερικών και άμυνας στην Ρωσία, προωθεί όσο μπορεί το Ρωσικό φυσικό αέριο, και ταυτόχρονα αποφυλακίζει τον Σάββα Ξηρό. Αλλά οι ΗΠΑ δεν πρέπει να δούνε στην αποφυλάκιση του Ξηρού κάποιο εχθρικό προς αυτούς μήνυμα. Για ΗΠΑ και Σάββα Ξηρό βλέπε “Η Πραγματική Σημασία της Αποφυλάκισης του Σάββα Ξηρού για τις ΗΠΑ”




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου